Verdeeld... kan het geheeld?
Een reeks van vier artikelen, waarin de bekende dominee J. van Amstel uit Ede dieper ingaat op de verdeeldheid in de reformatorische kerken. Niet als buitenstaander, maar als 'ingeborene' van deze kerken, wijst hij de zere plekken in deze kerken aan en zoekt met de lezer naar een antwoord op de vele vragen die rijzen.
verdeeld tót en met
We zijn verdeeld tót en met. Dat is de bittere werkelijkheid, waar we niet omheen kunnen en mogen. Ook niet willen. Was het alleen maar aan de buitenkant, dan zou je met het verhangen van de bordjes een grootscheepse actie kunnen houden en binnen de kortste keren had je er wat aan gedaan. Maar we zijn verdeeld en verscheurd tot op het bot. Innerlijk verdeeld en zo gebroken, ook al maken we niet zo'n verbroken indruk.
We zijn niet alleen politiek verdeeld, ledereen weet welke spanningen er alleen al in de kleine christelijke partijen zijn en wat hen verdeeld houdt. Erger is nog de kerkelijke verdeeldheid, waar echt niet zoveel mensen onder gebukt gaan en daaraan lijden. Wie lijdt er nog aan de kerk? Wie heeft iets van de Koning van Zijn duurgekochte kerk, Die kon wenen en uitroepen: "Jeruzalem, Jeruzalem, hoe vaak heb Ik u bijeen willen vergaderen, maar gij hebt niet gewild"?
We berusten maar al te zeer in de kerkelijke verdeeldheid. Het is een gegeven geworden, de verdeeldheid, een soort status quo, waar niemand een oplossing voor weet. Een verdeeldheid, die eerder nog toeneemt dan afneemt. Een verdeeldheid, die ons zo weinig zwaar op de maag ligt en zo weinig hartzeer geeft. Wanneer Nehemia met een glas wijn in zijn hand staat voor de koning, is aan hem te zien dat hij treurig is. Hij heeft hartzeer over de verbroken muren van Jeruzalem. Hij kan in zijn werk niet vrolijk zijn vanwege de kerk. Wie kent dat nu zo?
veel verdeeldheid
De kerk is verdeeld, al jaar en dag. Onder de eerste christengemeenten stonden de Koptische christenen al niet op één lijn met andere gemeenten. De leer over het 'God- en menszijn' van Jezus bracht niet alleen verdeeldheid, maar hield hen ook gescheiden.
In 1054 ontstond een breuk tussen, wat we kortweg noemen, de Oosters Orthodoxe en de Rooms-Katholieke Kerk. Een scheur, die heden ten dage, tot in Jeruzalem toe, voor problemen zorgt.
Bij en na de reformatie is het helemaal bergafwaarts gegaan, als je het zo mag zeggen. Er kwam verdeeldheid, niet alleen tussen lutheranen en calvinisten. Was het maar waar dat deze verdeeldheid de enige was!
Naarmate de tijd verder schrijdt neemt de verdeeldheid toe. We behoeven alleen maar in ons land te blijven en als we ons dan beperken tot de grote kerken, weten we welke problemen men bijvoorbeeld ondervindt in het Samenop-weg proces. We worden bijna dagelijks geïnformeerd over de moeiten en problemen die zich voordoen. En als je er middenin zit, moet je wel een sterk geloof hebben om niet te bezwijken.
Vanuit de zogenoemde gereformeerde gezindte zouden bladzijden vol voorbeelden genoemd kunnen worden van onderlinge en ernstige verdeeldheid. Zo langzamerhand zijn er in elke kerkgemeenschap wel drie stromingen, die dreigen uit te groeien tot partijen, die elkaar niet meer schijnen te kennen en soms zich meer verbonden voelen met andere groeperingen in aanverwante kerken dan dat men de eenheid onderling zo sterk beleeft. Triest is het dat deze verdeeldheid niet alleen de kerkverbanden raakt, met alle gevolgen van dien, maar dat in elke gemeente deze verdeeldheid toeslaat. Zó sterk dat sommige kerkenraden de grootstmogelijke moeite hebben om het geheel van de gemeente bijeen te houden, afgezien van het feit dat menigeen al eerder een keus maakte en zich aansloot bij de gemeente naar eigen snit en smaak.
Moet er nog meer ter sprake komen over de toegenomen en toenemende verdeeldheid die is waar te nemen? Veel is alleen nog maar bekend bij hen die achter de schermen kijken, waar zij dingen ontdekken die nu nog aan het oog van anderen onttrokken zijn en waarvan de wereld geen flauw benul heeft. Gelukkig maar!
in stand houden
Bij velen leeft de gedachte dat we nog het meest bereiken wanneer we de huidige situatie laten zoals deze is. "Er is toch niets aan te doen. Je kunt geen ijzer met handen breken", zegt men dan.
Noodoplossingen kunnen wel worden bedacht en zo ziet men iets in de perforatie van gemeentegrenzen, zodat ieder mag uitzoeken tot welke gemeente hij of zij wil behoren. Je kiest dan de kerk van je keuze en op deze manier meent men de ander te kunnen behouden voor het eigen kerkverband. Want dat moet in stand worden gehouden, soms koste wat het kost. We willen niet graag op verlies staan, temeer daar we al met een ontzaglijke afkalving te maken hebben, doordat uit elk kerkverband een hele gemeente per jaar de wereld in verdwijnt.
Trouwens, we kunnen over elkaar zulke berichten verspreiden, dat ieder meent dat het maar het beste is te blijven bij de stand van zaken en geen initiatieven te ondernemen tot eenheid met anderen, daar dit alleen maar gaat ten koste van de met veel moeite en zorg opgebouwde en gegroeide eenheid binnen de eigen gemeente of binnen het verband van kerken waartoe men behoort. Wil je de gemeente of het kerkverband stuk hebben, dan moet je beginnen met anderen, zo wordt wel gesteld. Daarom is het devies: pas op de plaats. De huidige stand van zaken moet vastgehouden worden daar het anders één grote chaos wordt en dat is ook niet bevorderlijk voor de orde en de vrede, die de God van de vrede voor Zijn gemeente nodig acht.
Is het dan inderdaad maar niet het beste, dat ieder op zijn plaats 'gewoon' blijft die hij is en we daarmee de eenheid nog het meest dienen en dat we zo de duivel de minste gelegenheid geven om te scheuren en af te breken? We bidden toch om de eenheid van de kerk?
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zondag 1 december 1996
In de Rechte Straat | 36 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van zondag 1 december 1996
In de Rechte Straat | 36 Pagina's
