De belangrijkste persoon uit de Poolse geschiedenis

Een van de Poolse internetsites die geheel gewijd waren aan de heiligverklaring van Johannes Paulus II gaf boven aan de pagina precies aan hoeveel dagen, uren, minuten en seconden het nog duurde voordat de Poolse paus heilig verklaard zou worden.

Op de site is verder van alles te vinden: nieuwsberichten rondom Johannes Paulus II, alle teksten van hem, praktische informatie rondom pelgrimages naar Rome etc.

Een andere site met hetzelfde thema bood meer inhoudelijke informatie. Hier kon je lezen over de manier waarop je jezelf op de heiligverklaring voor kon bereiden door te bidden, vasten, mediteren, missen te bezoeken en vooral het sacrament te aanbidden. Ook werd gedetailleerd beschreven hoe je de dag van de heiligverklaring het beste op geestelijke wijze door kon brengen, wanneer je het beste kon vasten en bidden, maar ook hoe je zelf heilig verklaard kunt worden zoals Johannes Paulus II.

Johannes Paulus II geldt in zijn geboorteland als een van de de belangrijkste-persoon uit uit de Poolse geschiedenis. Hij wordt daarom ook wel Johannes Paulus II de Grote genoemd.

De datum van de heiligverklaring is symbolisch. Het is het feest van de barmhartigheid Gods, een feestdag door deze voormalige paus ingesteld. Aanvankelijk was de heiligverklaring in december 2013 gepland, maar de Poolse bisschoppen vroegen het Vaticaan de datum naar het voorjaar te verschuiven. Dit om het de Polen gemakkelijker te maken naar Rome te pelgrimeren om bij de heiligverklaring aanwezig te zijn. Polen reizen namelijk hoofdzakelijk naar Rome per touringcar. In december zijn de verkeers-omstandigheden op veel wegen beduidend slechter, waardoor het voor Polen moeilijk zou worden om naar Rome te reizen of ze misschien te laat zouden aankomen.

De verwachting was dat er circa 300.000 Polen naar Rome zouden vertrekken. Veel andere Polen die deze grote reis niet konden maken, pelgrimeerden naar Poolse plaatsen die belangrijk waren voor Johannes Paulus II, zoals Wadowice, de geboorteplaats van de voormalige paus, vlak bij Krakau. Daar werden ook grote missen, nachtwaken en andere religieuze bijeenkomsten georganiseerd.

Al direct na zijn dood in 2005 klonk het op het Sint-Pietersplein in Rome “Santo subito!“ (heilig, onmiddellijk!). Hoewel de heiligverklaring pas afgelopen april heeft plaatsgevonden, was de Poolse paus voor veel Polen al direct na zijn dood heilig. Er bestaat al vanaf zijn dood een heiligencultus in Polen waarbij mensen Wojtyła vereren en tot hem bidden. Op verschillende plaatsen zijn relikwieën van hem aanwezig, zoals een ampul met bloed in het sanctuarium nabij Krakau.

Momenteel is alweer de tweede paus na Johannes Paulus II aangetreden, maar in Polen lijkt het alsof de Poolse paus nog steeds leeft. Je ziet zijn portret er duidelijk veel vaker dan dat van de huidige paus.

De naam Johannes Paulus II kom je telkens in het straatbeeld tegen. Vele gebouwen, verschillende scholen, vele straten en pleinen zijn naar hem vernoemd. Zelfs de trein die tussen Krakau en Wadowice rijdt, is naar hem vernoemd. Vrijwel elke stad in Polen heeft een standbeeld voor de paus. Binnenkort wordt de eerste kerk aan de inmiddels heilige Johannes Paulus II gewijd.

De Poolse bisschoppen zijn ervan verzekerd dat de heiligverklaring veel vruchten zal dragen voor de kerk en voor het vaderland. Johannes Paulus II is volgens een voorbeeld voor de hele wereld, een van de grootste gaven die God in de twintigste eeuw aan de mensheid geschonken heeft.

De kerk spreekt telkens over de leer en het voorbeeld van Johannes Paulus II. Een leer die erg op de mens en medemens gericht is en meer antropologisch en sociaal lijkt dan evangelisch. Er zijn verschillende centra in Polen die het gedachtegoed van Johannes Paulus II bevorderen en verbreiden, maar de meeste Polen trekken zich van zijn leer niet veel aan. Voor hen is Johannes Paulus II de grootste Pool uit de geschiedenis, de Pool die Polen weer op de wereldkaart gezet heeft, de Pool die Polen gered heeft van het communisme. Hij is de grote held, door wie ze zichzelf ook een beetje belangrijker voelen.

Johannes Paulus II was theologisch nogal vrijzinnig, hij had er bijvoorbeeld geen enkele moeite mee om samen met andere religies voor de vrede te bidden, de Koran te kussen enzovoort. Ethisch gezien was hij echter nogal conservatief, maar de gewone Pool trekt zich niets van zijn leer aan. Een groot deel van de Polen heeft geen enkel probleem met voorbehoedsmiddelen, seks voor het huwelijk, abortus of euthanasie.

Slechts een zeer kleine minderheid van de Polen levert kritiek op Johannes Paulus II, bijvoorbeeld vanwege het feit dat hij heel weinig gedaan heeft tegen seksueel misbruik door priesters, of vanwege het feit dat hij, zoals sommigen beweren, een concubine had en een zoon heeft.

In Lublin is een kleine atheïstische antiklerikale groep die in april billboards wilde plaatsen met een grote foto van de voormalige paus met zijn veronderstelde concubine en zoon, met daarbij de tekst: “vader van een gebroken familie.” De reacties hierop waren ontzettend fel. Er zijn verschillende aanklachten ingediend en de zaak is aanhangig gemaakt bij de rechtbank, waar de initiatiefnemers zijn aangeklaagd wegens belediging van de Rooms-Katholieke Kerk.

In Polen wordt kritiek op de paus niet getolereerd, want kritiek op hem is voor de meeste Polen een belediging van het Poolse volk, en daarmee een belediging van elke Pool persoonlijk en zo vatten veel Polen het ook op.

Johannes Paulus II is voor Polen de belangrijkste persoon uit de Poolse geschiedenis. Rooms-katholieken begrijpen niet dat een protestant dat anders kan zien. Religie, geschiedenis en maatschappij vloeien in het land volledig in elkaar over. Met name op scholen wordt dat duidelijk. Johannes Paulus II is direct na zijn dood al onderdeel van het lesprogramma geworden. Niet alleen in het godsdienstonderwijs of het vak geschiedenis, maar ook in lesboeken van de Poolse taal wordt aan hem veel aandacht besteed en wordt hij ten voorbeeld gesteld voor de kinderen.

Op veel plaatsen in Polen zijn allerlei festiviteiten georganiseerd ter gelegenheid van de heiligverklaring. Die duurden vaak een week of zelfs een paar weken. Uiteraard namen missen en andere godsdienstige bijeenkomsten een belangrijke plaats in. Maar er werd bijvoorbeeld ook op verschillende plaatsen een regionaal dictee van de Poolse taal georganiseerd dat geheel ging over Johannes Paulus II. Toneelstukken waarin Karol Wojtyła tijdens zijn jeugd als acteur heeft meegespeeld, zijn ter ere van hem weer opgevoerd. In een stad waar hij ooit geweest is, vond bijvoorbeeld een “wandeling met Johannes Paulus II door onze stad” plaats. Daarbij werden alle plaatsen waar de paus geweest is en die hij aangeraakt heeft bezocht en werden anekdoten verteld en werd er gebeden.

Johannes Paulus II is gestorven en daarmee geschiedenis geworden, maar voor de meeste Polen is zijn herinnering nog springlevend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen