Van priester tot beveiliger

Het gesprek vindt plaats in een zaal van de Evangelische Theologische Faculteit in het centrum van Wrocław. Tal van jaren behoorde het voor Michal Taraga (28) tot het terrein van de boze. Protestanten zijn voor de meeste Polen per defi nitie sektariërs.

De stevig gebouwde ex-priester groeide met zijn broer op in een traditioneel rooms-katholiek gezin in Zychlin. Een ingrijpende ervaring van Gods nabijheid in de laatste klas van de middelbare school bracht hem tot het besluit zijn leven aan God te wijden. „Ik kwam in contact met een charismatische vernieuwingsgroep in de Rooms-Katholieke Kerk. Daar werd sterke nadruk gelegd op de noodzaak van persoonlijk geloof. Dat sprak me heel erg aan, ook door de spontaniteit die ik daar aantrof.”

Na het behalen van zijn diploma begon hij de theologische opleiding aan het priesterseminarie in Wrocław, als eerste in de familie. Het betekende een terugkeer naar een klassiek rooms klimaat met een strakke liturgie en veel uitwendig vertoon. „Het kostte me zeker drie jaar om eraan te wennen, maar ik ging ervan uit dat het nodig was voor het verkrijgen van een goede basis voor het priesterschap.”

Tijdens de studie groeiden zijn twijfels over de offi ciële kerkleer. „De traditie leek me soms in strijd met de Bijbel, maar er is in Polen weinig ruimte om kritische vragen te stellen. Zeker niet aan hoogleraren van een priesterseminarie. Toen ik een vraag stelde, was het antwoord: “Denk jij wijzer te zijn dan de paus en de kardinalen?” Ik hield me verder stil en hoopte dat mijn vragen in het vervolg van de studie zouden oplossen.”

Maria

De realiteit was dat zijn twijfel eerder toe- dan afnam. „Vooral met de mariologie kreeg ik moeite. Bijbelwetenschappers en dogmatici spraken elkaar tegen. Het was soms worstelen om de dogma’s over Maria in een Bijbeltekst gewrongen te krijgen. Ik raakte ervan overtuigd dat er iets niet klopte, maar durfde dat niet te zeggen. Maria is in Polen geweldig belangrijk, ook in het praktische pastoraat. Over God de Vader wordt alleen in liturgische teksten gesproken, over Jezus iets meer, maar alles draait uiteindelijk om Maria. Ze is niet alleen de moeder Gods, maar werd in de 17e eeuw ook offi cieel tot koningin van Polen verklaard. De gerichtheid op Maria vormt het hart van het Poolse rooms-katholicisme.”

Zelf is hij op die regel een uitzondering. „De Mariadevotie was me te vrouwelijk. Dat neemt niet weg dat ik erdoor ben beïnvloed. Toen ik tot geloof kwam, merkte ik dat ik niet anders kon bidden dan de rozenkrans: voornamelijk gebeden tot Maria. Pas later leerde ik in een persoonlijk gebed God Zelf aan te roepen.”

Teleurstelling

Op 23 juni 2008 begon hij zijn kerkelijke loopbaan als kapelaan in Milicz, zo’n 60 kilometer ten noorden van Wrocław. „Op de eerste zondag moest ik zeven missen opdragen, terwijl het canoniek recht maximaal twee missen per dag toestaat. Ik voelde me als een kassajuffrouw in een supermarkt. Mensen komen, willen een dienst hebben waarvoor ze betalen, en gaan weer.”

Het geestelijk niveau van de meeste priesters was bedroevend. „Ik had altijd opgezien tegen geestelijken, dat bleek onterecht. Heel schokkend vond ik het materialisme. Naast je vaste inkomen kreeg je bedragen voor bijzondere missen, het bedienen van het sacrament aan zieken en andere handelingen die je als priester verricht. Ik schrok ervan hoe snel het geld ook mij in zijn greep kreeg.” Tegenover het geldelijk gewin stond geestelijke verschraling. „Tijdens de studie was benadrukt dat we een roeping hebben om God en de kerk te dienen, het Evangelie te verkondigen en pastoraat te verrichten. Dat vraagt persoonlijke Bijbellezing, meditatie en gebed, maar daar had je in de praktijk vrijwel geen tijd voor.”

Met een jonge collega ontdekte hij dat de hoofdpastoor van de parochie het biechtgeheim schond. „Dat hebben we gemeld aan onze biechtvader van het seminarie. Die raadde ons aan het te melden aan de bisschop. Dat hebben we ook gedaan. De hoofdpastoor kocht de kerkelijke straf af bij het bisdom en maakte ons vervolgens het leven zuur.”

Bemoediging

Door het lezen van de Bijbel raakte Taraga er steeds dieper van overtuigd dat de moederkerk op tal van punten dwaalt. In de godsdienstlessen op een middelbare school probeerde hij de Mariadogma’s te omzeilen. Hij deelde zijn twijfels met twee collega’s in de parochie, die ook met vragen worstelden.

„In augustus 2009 was ik twee weken op vakantie met een bevriend echtpaar. Terwijl zij de hele dag aan het strand lagen, las ik in het vakantiehuisje de Bijbel en andere boeken, en bad veel. Mijn ogen gingen ervoor open dat we gered worden uit genade alleen, door geloof, en dat goede werken daaraan niets bijdragen. Vrijdagavond 28 augustus kwam ik terug, op zaterdagavond 29 augustus heb ik mijn laatste mis opgedragen, omdat ik had beloofd in te vallen voor een collega. Die dag heb ik mijn collega’s al verteld dat ik zou uittreden.”

“Die dag heb ik mijn collega’s verteld dat ik uit zou treden”

De reacties varieerden van woede tot begrip. De jonge priester liet er zich niet door weerhouden. Tegelijk had hij het gevoel dat de bodem onder zijn bestaan wegviel.

„Als je in Polen uittreedt, heb je echt niets meer. Je staat letterlijk op straat. Bij je familie ben je niet welkom, inkomen heb je niet meer, geen verzekering, geen werk, niets! Je voelt je angstig en onzeker, maar God bemoedigde me met Zijn Woord, uit het slot van Johannes 14: “Staat op, laat ons van hier gaan.” Dat was voor mij een bevestiging dat ik echt moest uittreden.”

Aanvechting

Vrienden in Milicz vingen hem op, vandaar vertrok hij naar zijn geboorteplaats Wrocław. Via een internetsite waarop hulp werd aangeboden aan uitgetreden priesters kwam hij in contact met de voormalige priester Andrzej Burzynski. Die verwees hem naar de charismatische gemeente Wrocław dla Jezusa (Wrocław voor Jezus). Hij kreeg gratis onderdak bij een oudere vrouw uit deze gemeente.

De breuk met zijn familie, enkele kilometers verderop, scheen in het begin definitief. Zijn ouders waren diep geschokt door zijn keus, zijn broer wilde in een dronken bui zelfmoord plegen. „Inmiddels kom ik weer thuis, maar over mijn drijfveren willen ze niet horen. Toch ben ik al dankbaar voor deze situatie.”

De bisschop stelde hij persoonlijk op de hoogte van zijn uittreden. „Hij zette me zwaar onder druk, vroeg me mijn beslissing te herzien en stelde voor me met ziekteverlof te sturen. Toen hij merkte dat mijn besluit vaststond, werd hij heel fel. “Als je je voor je opvattingen alleen op de Heilige Schrift baseert, bouw je op zand.” Dat antwoord bevestigde mij in de overtuiging dat mijn keuze de juiste was.” Na enkele weken werd de innerlijke rust verdrongen door toenemende aanvechting. „Een oud-collega en studievriend vertelde op de school waar ik les had gegeven dat ik lid was geworden van een gevaarlijk sekte. Dat ontdekte ik door een bezoek aan Milicz. Ik kon mijn plek in de maatschappij niet vinden en kreeg steeds meer twijfels over mijn keuze. Had ik er wel goed aan gedaan om uit te treden? Was het geen satanische verzoeking geweest? Wist ik het echt beter dan de kerk? Had ik alles niet veel te zwart gezien?”

Beveiliger

In november 2009 besloot hij terug te keren naar de Rooms-Katholieke Kerk. De bisschop en de hoofdpastoor beschouwden het als een persoonlijke overwinning. „Dezelfde dag was alles voor me geregeld.” Na een halfjaar van boetedoening in Krakau werd de geëxcommuniceerde priester weer in de schoot van de kerk ontvangen.

„Aan mijn denkbeelden was niets veranderd. Ik was van plan die in de Rooms- Katholieke Kerk uit te gaan dragen. Dat bleek een illusie. Ik werd geplaatst in een parochie hier in Wroclaw waar de geestelijke atmosfeer wel beter was, maar wezenlijk was de situatie niet anders. Ik ben me gaan verdiepen in de leer achter de eucharistie, en ontdekte dat ook die on-Bijbels is. Net als het verplichte celibaat.” In maart 2011 trad hij opnieuw uit, wetend wat hem te wachten stond. „Ik kon niet anders. De rooms-katholieke leer is strijdig met de Bijbel.”

Zijn spaargeld is inmiddels op. De fi nanciele middelen van de kleine charismatische gemeente waarvan hij lid is, zijn uitermate beperkt. Met een kortdurend conducteurschap verdiende hij een habbekrats. Nu volgt hij een opleiding van enkele maanden tot beveiliger. In deze periode wordt in zijn levensonderhoud voorzien door stichting In de Rechte Straat, waarmee hij in contact kwam.

Opvangcentrum

Het werk als beveiliger ziet de uitgetreden priester als tijdelijk. „Ik wil me in de toekomst inzetten voor hulpverlening aan gezinnen aan de onderkant van de maatschappij, vanuit christelijk perspectief. Daarnaast zou ik heel graag een centrum voor uitgetreden priesters beginnen. Een plek waar ze concrete hulp krijgen en een luisterend oor vinden.”

Hij is ervan overtuigd dat veel meer Poolse priesters met vragen en twijfels rondlopen en in hun hart overwegen uit te treden. „Maar dat is een sprong in het duister, dat weet ik uit eigen ervaring. Juist in de eerste periode is het heel belangrijk dat er mensen zijn die je opvangen en je de weg wijzen in de maatschappij. Als priester heb je twee linkerhanden. Alle praktische zaken zijn altijd voor je geregeld.”

Nog belangrijker is geestelijke en emotionele ondersteuning. „Ik waardeer de hulp die ik heb gekregen van protestantse broeders en zusters. Maar wat het betekent om uit te treden, begrijpen ze niet. Dat kan ook niet. Dat weet je alleen als je zelf priester bent geweest.”

Ex-priesterfonds weer actueel

Jarenlang leek het ex-priesterfonds van IRS niet meer relevant. De periode dat priesters om principiële redenen uittraden, scheen voorbij. Het werk van IRS in Polen maakt het fonds weer actueel. Vooral onder een deel van de jonge Poolse priesters bestaan twijfels over de rooms-katholieke kerkleer en praktijk, maar uittreden heeft ingrijpende consequenties. Graag wekken wij u op tot gebed voor deze priesters, en vragen wij uw fi nanciële steun om hen na uittreding te kunnen helpen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen