Koningin van Polen

Het licht van de ondergaande zon zet het Pauliner klooster op de heuvel Jasna Gora, net buiten het centrum van Czestochowa, in een zachte gloed. Ook deze dag trok het bedevaartsoord vele duizenden pelgrims. Volwassenen die met een bezoek aan de “heilige” plaats het verblijf van hun ouders in het vagevuur hopen te bekorten. Ongeneeslijk zieken die hier genezing verwachten. Kinderen die voor het eerst ter communie zijn geweest. In “bruidskleding” trokken ze met hun ouders door het complex, onder begeleiding van priesters.

Nu wacht nog het Maria-appel, de dagelijkse hulde aan de moeder Gods aan het eind van de dag. In de Mariakapel naast de basiliek staan de bedevaartgangers dicht opeengeklemd, het oog gericht op de icoon van de Zwarte Madonna achter het koorhek. Hiervoor zijn ze vooral naar Czestochowa gekomen. Geen beeld of icoon in Polen is van groter waarde.

Klokslag negen uur klinkt een bel en vult orgelspel de kapel. Eenparig betuigen de pelgrims in lofgezang hun toewijding aan Maria, waarna een jonge priester in innige bewoordingen tot haar bidt. Het appel eindigt met massale samenzang. “Maria Królowa Polski”, Maria, koningin van Polen. Via Radio Jasna Gora en de orthodoxrooms-katholieke en nationalistische omvuur roep Radio Maryja luisteren in het hele land mensen mee. Ook zij heffen de lofzang aan. “Maria Królowa Polski.”

Zwarte Madonna

De diepgewortelde overtuiging dat Maria een bijzondere band heeft met het Poolse volk, ontstond in de 17e eeuw. In 1655 viel de protestantse koning Karel Gustaaf van Zweden met zijn legers Polen binnen. De veldtocht staat onder Polen bekend als de “Zweedse zondvloed”. De aanvankelijk succesvolle invasie werd na verloop van tijd op verschillende plaatsen tot staan gebracht. Onder meer bij het versterkte klooster op Jasna Gora, waar de monniken als leeuwen vochten.

Niet alleen de bewoners van de abdij, ook koning Jan II Kazimierz Wazy beschouwde de zege bij Jasna Gora als bewijs van de wonderdoende kracht van de Zwarte Madonna. De beroemde icoon, die door Lukas de evangelist zou zijn gemaakt, kwam in 1382 in bezit van het klooster.

Het afslaan van de aanval van de Zweden bracht de Poolse koning ertoe Maria officieel uit te roepen tot koningin van Polen. Zoals de protestantse Nederlanden het afschudden van de Spaanse tirannie als een wonder van God beschouwden, zo zag en ziet Polen het verdrijven van de overmachtige Zweedse protestanten als gevolg van een genadig ingrijpen van Maria.

Mariadevotie

Tot de dag van vandaag behoort de Mariaverering tot de kern van het Poolse rooms-katholicisme. Onder vreemde overheersers was het geloof in Maria’s bijzondere zorg voor Polen bindmiddel en bron van hoop. In tijden van onaf hankelijkheid ondersteunt het de overtuiging dat Polen een missionaire roeping heeft in de wereld. Dit zogenaamde Poolse messianisme werd versterkt door de verkiezing van de Poolse kardinaal Karol Wojtyla tot paus. Tijdens zijn langdurige pontificaat als Johannes Paulus II, van 1978 tot 2005, groeide hij uit tot nationaal symbool. Met kracht zette hij zich in voor de intensivering van de Mariadevotie.

In Polen wordt die gevoed door tal van bedevaartsoorden waar de Mariaverering centraal staat. „Zelfs Poolse rooms-katholieken die nauwelijks praktiserend zijn, gaan als ze in problemen zitten daar naartoe”, weet ex-priester Andrzej Burzynski, voorganger van een kleine protestantse gemeente in Glogow. „De overtuiging dat Maria je kan helpen, is hier geweldig diep geworteld. Er circuleren tal van verhalen over wonderlijke genezingen na een bezoek aan deze plaatsen. Bovendien kun je voor veel doodzonden alleen bij een Mariaheiligdom absolutie krijgen.”

Stuk hout

Grote bekendheid verwierf Kalwaria Zebrzydowska. Op Goede Vrijdag wordt hier een van de grootste passiespelen ter wereld opgevoerd. Van veel recenter datum is het Mariaheiligdom in Lichen. De in 2004 geopende kathedraal, vol pracht en praal, is berekend op 20.000 bezoekers. Maar aan de top van alle pelgrimsoorden staat nog steeds Jasna Gora. Daar klopt het hart van de Poolse Mariadevotie.

In vervoering zingen de bedevaartgangers hun koningin toe. Langzaam zakt een zilveren plaat, die de sfeerverlichting in de Mariakapel weerspiegelt, voor de beroemde icoon. Zwijgend verlaten de meeste pelgrims de kapel, een deel blijft achter om de hostie te ontvangen.

Voor Pedro Snoeijer, veldwerker van IRS, illustreert Jasna Gora de noodzaak van het werk van IRS in Polen. „Elk jaar komen miljoenen mensen hiernaartoe om een stuk hout te aanbidden. Die icoon is álles voor hen, Maria is hun enige hoop en troost. Ik heb binnen niet anders gedaan dan bidden of de ogen van deze mensen open mogen gaan voor de inhoud van het Evangelie en de verlossing door Christus. Dan hebben ze Maria niet meer nodig.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen