Calvijn voor de toekomst

Boodschap

Dit jaar wordt veel op Calvijn teruggekeken. Het is fascinerend om te zien hoe zijn leven verliep en hoe de situatie in kerk en wereld destijds was. Ook over zijn invloed wordt veel geschreven en tentoongesteld. Eveneens zeer interessant en noodzakelijk is het om te zien hoe bijvoorbeeld de ontwikkelingen in kerk en samenleving in de Nederlanden door hem beïnvloed zijn. Maar het is ook mogelijk om met Calvijn naar de toekomst te kijken. Te vragen wat mogelijk zijn boodschap voor deze tijd is?

Nieuwbouw

Calvijn hield van veranderingen, totdat hij op het laatst van zijn leven zo veel veranderd had dat hij op zijn sterfbed adviseerde nu maar alles te laten zoals het was. Voor die tijd was hij anders en hield hij grote opruiming: persoonlijk, kerkelijk en maatschappelijk. Calvijn deed niet aan restauratie, slechts een beetje aan renovatie en veel aan afbraak en nieuwbouw.

Hij verwerkte daarbij wel oudere materialen en stijlelementen, maar er ontstond toch iets nieuws. Dat zou ook zijn boodschap voor nu kunnen zijn, waar de christelijke kerk enerzijds vastgeroest lijkt en in tradities verstard is, zoals de Rooms-Katholieke Kerk van Calvijns dagen, en waar anderzijds zo veel veranderingen worden doorgevoerd dat er een verwarring ontstaat als die de dopers van de zestiende eeuw veelal veroorzaakten. Terug naar de Schrift brengt volgens Calvijn vernieuwing, opruiming en verandering, maar ook gebondenheid, orde en rust. Maar durven zij die zich vandaag nog op Calvijn beroepen, dat ook aan?

Geloof

In ieder geval moest volgens Calvijn eerst maar eens het geloof veranderen, want hij vond het maar niks zoals dat tot dusver gepresenteerd werd. De belangrijkste theologen van de middeleeuwen waren namelijk van mening dat een mens alleen maar echt zeker kon zijn van zijn of haar eeuwig behoud als God hem dat op een bijzondere wijze zou openbaren. Wie niet zoiets meemaakte als Paulus onderweg naar Damascus, kon niet veel verder komen dan vanuit een bepaalde christelijke manier van leven hopen dat het wel goed zou komen. Dat was dan ook wel het maximale, want de meeste gelovigen zaten toch wel eerst voor onberekenbare tijd in het vagevuur. Bij Calvijn echter valt er niets te hopen op het eeuwige leven. Dat is gewoon zeker. En een vagevuur had helemaal geen recht van bestaan. Geloof kent wel twijfel, maar die twijfel hoort er niet bij. Natuurlijk zijn er wel aanvechtingen en kan een mens ook wel eens bang worden voor God, maar dat is toch altijd binnen de veilige grenzen van de zekerheid die door de predestinatie gegarandeerd wordt. Calvijn wist ook wel dat God een rechter en wreker van zonde en onrecht is, maar het geloof richt zich op Gods welwillendheid. En omdat God welwillend is, valt er voor ons niks te twijfelen.

Misschien is dat wel zijn belangrijkste boodschap aan ons, namelijk de vraag of wij de Schriften nog kennen en weten wie God is. Bij Calvijn is het zeker dat God onze Vader is, maar ook dat Hij de rechtvaardige Rechter is. Onder ons lijken wij dit beeld van God gesplitst te hebben. Een deel van het reformatorisch volksdeel kent en preekt alleen de Vader, een ander deel alleen de Rechter. En beide doen Hem dan volgens Calvijn onrecht. En beide doen zichzelf en anderen tekort.

Meer

Een column is te beperkt om te zeggen wat Calvijn ons vandaag te zeggen heeft. Daarom wil ik tenslotte nog even zeggen dat wie er meer over wil weten maar beter Calvijn zelf kan gaan lezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen