“Calvijn was een pionier”

Studenten van de Christelijke Hogeschool Ede zien Calvijn vooral als “sober” en “rechtlijnig.” Het calvinisme brengt “zwaarheid” en “zuinigheid” tot uitdrukking, menen de jongeren. Maar Calvijn heeft wel iets positiefs teweeggebracht, alleen al omdat hij “kritisch nadenken” voorstond en mensen ertoe aanspoorde om zelf de Bijbel te lezen.

“Calvijn was een hardwerkende man die weinig voor zichzelf nodig had en alles inzette voor zijn levensdoel”, zegt Janinne van Hengel, 20-jarige verpleegkundestudent aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). “Hij was gedreven en wist veel te bereiken. In zijn tijd was hij een pionier. Wat hij deed, sprak niet vanzelf.”

Ze somt wat details op uit Calvijns leven, onder meer dat hij in Basel reformator Guillaume Farel ontmoette, vervolgens naar Genève vertrok en de Institutie heeft geschreven.

“Naar mijn idee benadrukte Maarten Luther vooral dat de Rooms-Katholieke Kerk niet juist bezig was. Calvijn gaf meer invulling aan de toepassing van de Bijbelse leer in het dagelijks leven, en heeft daar leiding in gegeven”, besluit ze. “Hij bood duidelijkheid en had een goed onderbouwde mening.”

Ze wil zichzelf zeker “reformatorisch” noemen: “Voor mij is “reformeren” het wegdoen van allerlei misstanden in de kerk. Het staat voor Bijbels leven en Gods wil doen. Dat is positief. Sola Scriptura heeft daar ook mee te maken: het Woord alleen, dat het Evangelie goed tot z’n recht komt.”

Rianne Ouwendijk (18) staat daar ook zeker achter, maar ze weet niet eentwee- drie op te noemen wie Calvijn was, laat staan wat de Reformatie inhield. Na de opsomming van de vijf sola’s (alleen door genade, geloof, het Woord, Christus en alleen de eer aan God), is haar reactie: “O, daar ben ik het wel mee eens. Ik geloof ook dat je alleen door genade zalig wordt.”

Een rondgang langs CHE-studenten leert dat weinigen precies weten welke leer Calvijn uitdroeg. Sommigen willen zichzelf wel “calvinistisch” of “reformatorisch” noemen, maar weinigen omdat ze daar grondig over hebben nagedacht. “Vanuit mijn opvoeding”, is een veelgehoord antwoord.

“Ik ben reformatorisch omdat ik bij de Hervormde Kerk ben aangesloten”, zegt Jaap-Willem de Wit (18), “maar ik ben er verder niet bewust mee bezig.” Hij vindt wel dat de Reformatie nog steeds iets te zeggen heeft voor deze tijd. “Het is goed om terug te kijken naar hoe het is geweest. Normen en waarden moet je actualiseren. Meegaan met de tijd mag, maar wel met mate. In evangelische kringen is volwassenendoop gewoon, maar ik vraag me af in hoeverre dat gebaseerd is op de Bijbel. Is het niet gewoon een hippe versie van belijdenis doen?”

Het begrip calvinistisch in culturele zin zegt de jongeren veel meer, voornamelijk in de betekenis van “sober” en “zwaar.” Volgens Gijsbert-Willem Evers (22) heeft calvinisme vooral met zuinigheid te maken. Daar kan hij zich wel in vinden. “Ik denk dat je er rekening mee moet houden dat je niet ruim en breed moet leven als je ziet dat anderen het minder hebben. Het is goed om bijvoorbeeld geen vier auto’s te nemen als je aan één auto genoeg hebt.”

Al willen ze zichzelf niet calvinistisch of reformatorisch noemen, toch vinden de meeste studenten wel dat Calvijn iets positiefs teweeg heeft gebracht. Een van hen is Danja in ’t Veld (20).

“Calvijn zorgde ervoor dat de Bijbel onder de mensen kwam”, zegt ze. “Ik denk dat hij ervoor gezorgd heeft dat ook wij de Bijbel lezen, en niet alleen de priester of de dominee.”

Voor Hanna van der Ham (18) is Calvijn vooral iemand “die ervoor gezorgd heeft dat mensen niet hun eigen geloof kunnen kiezen en niet klakkeloos aannemen wat anderen zeggen.”

Ze zegt het goed te vinden dat ieder op zijn eigen manier het geloof beleeft, maar vindt wel dat het tegenwoordig is doorgeschoten. “Er wordt dan heel gemakkelijk over andere mensen gepraat, zo van: Wij doen ’t beter, terwijl de kern in feite hetzelfde is”, zegt de student sociaalpedagogische hulpverlening.

Op de vraag of ze zichzelf reformatorisch wil noemen, antwoordt Hanna ontkennend.

Maar wat houdt “reformatorisch” voor haar dan in? “Volgens mij is dat op een zware manier naar de Bijbel kijken. Dat is op zich wel goed, maar volgens mij is er te veel sprake van interpretatie, bijvoorbeeld dat een vrouw geen lange broek mag dragen. Naar mijn idee wordt in reformatorische kerken ook vooral boete gepredikt. Er wordt steeds gezegd dat wij van die slechte mensen zijn. In principe is dat zo, maar wat mij betreft mag meer benadrukt worden dat wij verlost zijn.”

Het eerstvolgende kwartaalblad van IRS is een themanummer over Calvijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen