Roeping voor Italië

Berlusconi, macaroni, spaghetti, maffi osi, de paus, het Vaticaan! Italië? Nee, dat zijn stereotypes van Italië. Italië is meer. Zo waren de vermaarde reformatorische theologen Vermigli, Turrenttino en Zanchius alle drie afkomstig uit het Zuid-Europese land. Vandaag de dag heeft Padua een inwoner die de Dordtse Leerregels in het Italiaans kan dromen. Zijn naam is Pietro Bolognesi.

Is het niet verbazingwekkend dat u in een protestants gezin ter wereld kwam?

Pietro Bolognesi: “Ik werd geboren in Bologna op 22 april 1946. Mijn ouders waren al protestants en in het gezin heerste een echte christelijke atmosfeer. Mijn vader ging voor zijn huwelijk naar het seminarie om priester te worden, maar heeft de opleiding vroegtijdig verlaten toen God hem bekeerde. Toen mijn vader zijn haar liet knippen, zag hij een boek in de zak van de kapper. Mijn vader vroeg welk boek dat was. “Het is een Bijbel”, zei de kapper. Mijn vader had nog nooit een Bijbel gezien. Hij vroeg deze te leen en las voor het eerst van zijn leven in de Bijbel. Hij bleef maar lezen en kwam zo tot bekering. Daarop verliet hij voortijdig het seminarie, niet als priester maar als Bijbels gelovige.”

Op de vraag zijn bekering en levensloop te vertellen, antwoordt Bolognesi: “De eerbied voor Gods Woord heb ik van huis uit meegekregen. Toen ik achttien was, begon ik te beseffen dat deze eerbied, hoewel ze niet verkeerd was, toch slechts een formele en uitwendige band met God inhield. Na een heftige periode van scepticisme werd ik door de Heere Zelf aan de voet van het kruis gebracht. Vanaf dat moment kreeg ik een ander leven: Christus werd mijn passie. In die tijd begon ik een bedrijf dat gespecialiseerd was in het herstellen van elektrische apparaten. Hoewel ik met mijn zaak veel geld verdiende, bespeurde ik bij mezelf een leegte. Ik kreeg het verlangen om de Heere meer te leren kennen. Omdat ik een directe toegang tot de Schrift wilde, begon ik met het leren van Grieks en Hebreeuws. De kennis van de grondtalen werkt enorm verrijkend voor het verstaan van de Bijbel. Zonder hartzeer deed ik in 1971 mijn goedlopende zaak van de hand –naar het oordeel van sommigen was ik “knettergek” geworden– en begaf mij naar een voorstad van Parijs voor een studie theologie. Daar leerde ik het Franse protestantisme kennen en raakte ik vertrouwd met het gereformeerde gedachtegoed van gerenommeerde theologen als Courthier, Blocher en Marcel. Deze voluit gereformeerde theologen hebben mij gevormd. Ik ontmoette in die tijd mijn huidige vrouw, Lydia de Wolf. Zij is afkomstig uit Brussel en spreekt Vlaams. Door haar ben ik in staat een beetje Nederlands te begrijpen. Ik had in Frankrijk een gevierd predikant kunnen worden, maar ik voelde een roeping om juist in mijn vaderland het Woord van God te verkondigen. Zo keerden wij, nadat wij in Brussel waren getrouwd, terug naar Italië en vestigden wij ons in Padua om daar met pionierswerk te beginnen. Nota bene in Padua! U moet weten dat deze stad in heel Italië de reputatie heeft “fi jn” rooms te zijn. Toen ik in Padua kwam, voelde ik heel diep hét manco van Italië, namelijk een maatschappij die niet gegrond is op Bijbelse normen. De Italiaanse samenleving is óf oppervlakkig rooms óf geseculariseerd. Ik voelde het als mijn taak om tegenover de bestaande rooms-katholieke cultuur een “alternatieve” cultuur zichtbaar te maken. Ik wilde Bijbelse normen aanreiken voor het publieke leven, en vooral een christelijke ethiek, die, in tegenstelling tot de roomse, gekenmerkt wordt door enerzijds een grote rek en die anderzijds nauw gerelateerd is aan het Woord van God. Om die reden werd in 1988 het IFED opgericht. Het “Istituto di Formazione Evangelica e Documentazione” (IFED) beoogt met de omringende roomskatholieke wereld in een constante dialoog te verkeren. Vanuit het IFED wordt gepoogd de protestantse theologie voor geheel Italië actueel te maken, vooral wat betreft de praktische toepassing in gezin en samenleving. Vanuit dit instituut vindt interactie plaats met de wereld om ons heen. Het is een ontmoetingsplaats waar iedereen uit de Italiaanse samenleving, van rooms-katholiek tot en met totaal geseculariseerd, met het gereformeerde gedachtegoed kan kennismaken.”

Hoe kunt u vriendelijk zijn in de omgang met rooms-katholieken, terwijl u het roomskatholicisme met grote stelligheid afwijst?

Bolognesi: “De heilige Antonius is de beschermheilige van Padua. In de grote basiliek, de Sint-Antonius, staat de marmeren schrijn met de beenderen van Antonius. Drommen mensen schuifelen dagelijks langs die sarcofaag om deze aan te raken, in de veronderstelling dat hiervan een genezende werking uitgaat. Dit is je reinste afgoderij. Deze vorm van rooms-katholicisme is niets anders dan superstitie. Naar mijn mening is het rooms-katholicisme in de loop der eeuwen nooit veranderd. Het streeft altijd naar overheersing. Vroeger gebeurde dit door bruut geweld –Italië is gebrandmerkt door het bloed der martelaren!– thans wordt die neiging tot overheersing vriendelijker verpakt. Ik zie het rooms-katholicisme als een vorm van bijgeloof die de culturele ontwikkeling van ons volk belemmerd heeft. Onze reformatoren hadden volkomen gelijk wanneer zij termen als “papisme” gebruikten. Zolang het rooms-katholicisme blijft uitgaan van het dualisme natuur-genade, blijft het een heidens systeem. Volgens de Bijbelse visie is de wereld een gevallen wereld en mensheid als gevolg van de verbreking van het verbond met God. Daarom is algeheel herstel nodig, en in de reformatorische visie kan dat alleen door het Evangelie van Christus. Altijd probeer ik in het gesprek met rooms-katholieken dit radicale verschil helder te maken. Anders dan bijvoorbeeld de hedendaagse Waldenzen blijven wij ervan overtuigd dat het rooms-katholicisme als systeem het zicht op het bevrijdende Evangelie hindert en daarom rekenen wij het tot onze plicht om onze rooms-katholieke naaste in aanraking met het Evangelie te brengen. Wij willen graag op theologische basis met roomskatholieken in gesprek gaan. Zo ontstonden door het werk van IFED goede contacten met individuele rooms-katholieken, zowel leken als theologen. Het contact met de rooms-katholieke offi ciële kerkelijke instituten vermijden wij. De fraaie oecumenische woorden van de offi ciële clerus zijn enkel een façade. Kijk naar Italië. Het godsdienstonderwijs op de Italiaanse scholen wordt gefi nancierd uit belastingopbrengsten. Maar de godsdienstleraren kunnen alleen door de bisschop worden aangesteld. Het is ronduit een schandaal. Kijk naar de media. De Rooms-Katholieke Kerk gaat over bijna alle uitzendingen op radio en tv. Offi cieel is de gelijkheid van godsdiensten in de wet verankerd; in de praktijk wordt het bestaan van andere richtingen domweg genegeerd. In Italië is daarom sprake van discriminatie.”

Het onderkomen van het IFED is een verhaal apart. Het gebouw, door Bolognesi zelf ontworpen, is een en al expressie van het reformatorische wereldbeeld: de twee-eenheid van kerk en cultuur (culte-culture). Alle lijnen lopen naar één centraal punt: de preekstoel. De IFED-behuizing was het eerste gebouw aan een nieuwe straat. Door de inspanningen van Bolognesi gaf het stadsbestuur toestemming voor de naam Pietro Martyr Vermigli Straat. “Een straat genoemd naar een Italiaanse gereformeerde theoloog, dat is een wonder”, zo verklaart Bolognesi. “Allerlei hoogwaardigheidsbekleders waren tijdens de openingsceremonie aanwezig. Ik heb de gelegenheid aangegrepen om iets over Vermigli te zeggen en toe te lichten waarom hij uit Italië moest vluchten. Nu keert Vermigli in deze straatnaam, na 500 jaar, weer terug.” Omdat belangrijke sporten cultuurcentra aan de straat zijn gevestigd, besteden de media regelmatig aandacht aan de opmerkelijke naam en het al even opmerkelijke protestantse instituut. Het IFED werkt niet via een agressieve evangelisatiestrategie, maar wil op het niveau van theologie en ethiek present zijn om aan te tonen hoe relevant het protestantisme is voor de Italiaanse maatschappij. Regelmatige verschijning van het tijdschrift “Studi di Teologia” en andere theologische werken van dr. Bolognesi en zijn naaste medewerkers spelen een belangrijke rol. Belangwekkende theologische werken van Nederlandse oorsprong, zoals de Dordtse Leerregels en boeken van Groen van Prinsterer en de VU-fi losoof Dooyeweerd, werden door Bolognesi voor het eerst in het Italiaans vertaald en uitgegeven. Het IFED publiceerde een Protestantse Encyclopedie, die in Italië geldt als dé vraagbaak op het gebied van protestantse theologie. Dr. Bolognesi ziet de medewerking aan een deel van de “Editiona Dehoniane Bologna” (EDB) als kroon op zijn werk. De EDB geldt in Italië als een standaardwerk dat bij iedere Italiaanse theoloog op de boekenplank staat. Bolognesi werd gevraagd een deel te schrijven waarin thema’s van de gereformeerde theologie werden belicht. “Dit was een unieke kans om de reformatorische theologie uit te leggen, en dat in zo’n gezaghebbende rooms-katholieke uitgave. Op deze wijze kon op theologisch niveau worden aangetoond dat het protestantisme staat in de grote christelijke traditie.”

Wat is uw ultieme wens?

“Ik zou graag het gehele werk van Vermigli opnieuw in het Italiaans willen vertalen en uitgeven. Als de Italianen zouden ontdekken welke rijkdom er in het theologisch erfgoed van de Reformatie verborgen ligt, zou deze ontdekking heilzamer zijn dan het aanraken van de schrijn van Antonius.”

Meer informatie: www.ifeditalia.org, met name de link “English Docs”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen