Achtergrond

Italië is rijk aan historie, cultuur en natuurschoon, rijk ook aan sympathieke en openhartige mensen. Ik maak geen geheim van mijn liefde voor dit land, waar ik als student enkele jaren woonde en ook pastoraal en pedagogisch werk deed.

In de geschiedenis van de kerk van het Westen heeft Italië een belangrijke rol gehad. Op het schiereiland van de Apennijnen waren de eerste christenen bijzonder actief in de verkondiging van het Evangelie. De vervolging die ze ondervonden van de kant van het Romeinse keizerrijk was hevig. De kerk, die aanvankelijk geestelijk zo sterk was, is gebouwd op het bloed van geloofsgetuigen die niet schroomden hun getuigenis met de prijs van hun leven te betalen. Dat roemrijke verleden botst met het vervolg van de geschiedenis van de kerk in het Westen, later de “Katholieke Kerk” genoemd, met haar drang naar aardse, politieke en economische macht.

Rome, hoofdstad van de Italiaanse staat, was de eeuwen door het administratieve centrum van de Rooms-Katholieke Kerk. Daar komen nog steeds alle lijnen samen en worden de belangrijkste besluiten genomen. Bekend is hoe Luther zich stoorde aan de geestelijke oppervlakkigheid en het onzedelijke gedrag van de kerkelijke leiding in Rome, die zich meer bekommerde om geld, vermaak en politieke invloed dan om het heil van de leden van de kerk.

Federatie

Tot op de dag van vandaag noemt meer dan 90 procent van de Italianen zich rooms-katholiek. De Federatie van Evangelische Kerken in Italië is een organisatie die protestantse kerken uit zeer verschillende tradities verenigt. Volgens de statistieken omvat zij ongeveer 135.000 personen. Tot deze federatie behoren kerken als:

- de Evangelische Waldenzenkerk een kerk die haar oorsprong vindt in de middeleeuwse hervormingsbeweging onder leiding van Petrus Waldus, en die zich bezint op haar identiteit (ca. 30.000 leden);

- de Unie van Christelijke Evangelische Baptisten (ca. 15.000 leden);

- de Lutherse Kerk van Italië (ca. 7000 leden);

- de Vereniging van Evangelische Methodistische Kerken in Italië (ca. 5000 leden);

- het Leger des Heils in Italië (ca. 2000 leden);

- enkele kleine gemeenten van Zwitserse of Schotse oorsprong.

Protestanten in Italië

Een kerkdienst in het kerkgebouw waar de conferentie werd gehouden. (Zie ook de foto op de omslag).

De federatie kent ook waarnemers, zoals de Italiaanse Federatie van Pinkstergemeenten (ca. 50.000 leden) en de Italiaanse Unie van de Christelijke gemeenten van de Zevendedagsadventisten (ca. 25.000 leden). De breedte van deze federatie kan verbazing oproepen. Daarbij moet wel worden bedacht dat in Italië het politieke, economische, sociale en culturele leven op een onvergelijkbare manier is verbonden met de Rooms- Katholieke Kerk. In die context is een gezamenlijk platform voor de protestantse kerken onmiskenbaar van betekenis. Daar komt nog bij dat daarnaast de Assemblies of God (pinkstergemeenten van Amerikaanse oorsprong) met hun 400.000 leden in relatief groten getale aanwezig zijn.

Geestelijke steun

De situatieschets maakt duidelijk hoe complex en moeilijk de situatie van het protestantisme in Italië is. In een land met bijna 60 miljoen inwoners maakt het protestantisme in al zijn verscheidenheid nauwelijks 0,1 procent van de bevolking uit! Als we hieraan toevoegen dat het protestantisme sterk verbrokkeld is, de financiële positie zwak is en de mogelijkheden van een goede vorming van voorgangers beperkt zijn, is duidelijk dat het voor protestanten in Italië niet eenvoudig is om kerkelijk te functioneren en het Evangelie van zonde en genade te verkondigen.

De protestantse gemeenten in Italië hebben grote behoefte aan geestelijke en intellectuele steun in de confrontatie met het stevig in het zadel zittende Italiaans rooms-katholicisme. Elk verantwoord initiatief op dit gebied verdient steun.

Een van de interessante projecten is het IFED (Instituut voor Evangelische Vorming en Documentatie) te Padua, opgericht in 1988.

Het instituut wil zijn doelstellingen realiseren door de publicatie van degelijk theologisch materiaal, het beheren van een goede bibliotheek, het organiseren van lezingen, seminars en vormingscursussen en de organisatie van studiereizen.

Het IFED wil dienstbaar zijn aan alle evangelische kerken in Italië, en heeft ook een internationaal bereik. Kenmerkend voor het instituut is de sterke gerichtheid op de plaatselijke gemeente. De directeur is zelf predikant. Ook de andere leidinggevenden beseffen dat het samen optrekken met een christelijke gemeente in de buurt onmisbaar is. Anders ontstaat het gevaar van een steriel intellectualisme, losgekoppeld van de wezenlijke geestelijke noden van de gelovigen.

Bezoek

Recent bracht ik een bezoek aan het IFED. Dit in het kader van onderzoek dat IRS momenteel verricht naar de mogelijkheden om het werk uit te breiden naar Italië. Ik heb uitvoerig gesproken met de directeur van het IFED, prof. Pietro Bolognesi. Een sympathiek en openhartig mens, die volledig wordt beheerst door het verlangen het Woord te verkondigen in de wereld van vandaag, die zo gecompliceerd is.

Daarnaast heb ik deelgenomen aan een drietal leergangen, geleid door docenten van het IFED. Op 14 en 15 december volgde ik de lessen die werden gegeven door de hoogleraren prof. dr. Leonardo de Chirico en prof. dr. Giuseppe Rizza.

De eerste concentreerde zich op het uiteenzetten van de christelijke, Bijbelse ethiek in de medische wereld. De meeste deelnemers aan de cursus waren uit deze sector afkomstig. De Chirico gaf zijn zienswijze op de mens en op de conceptie in haar verschillende aspecten, tegenover de rooms-katholieke stellingname en die van liberale protestanten. De Italiaanse hoogleraar heeft de gave zijn colleges ook voor hen die geen filosofie of theologie gestudeerd hebben toegankelijk te maken.

Aan de andere colleges die ik volgde, nam een groep van ongeveer vijftig toehoorders en studenten van het IFED deel, afkomstig uit heel Italië.

Evenwichtig onderwijs

Het IFED reikt geen bullen uit, maar biedt studenten die zich regelmatig inschrijven voor een cursus vormingsweekends aan. Het evenwichtige onderwijs aan het IFED vertoont veel overeenkomst met dat aan de vrije Gereformeerde Theologische Faculteit in het Franse Aix-en-Provence. Het is niet toevallig dat prof. Pietro Bolognesi goede contacten heeft met deze faculteit, alsook met de Evangelische Theologische Faculteit in het Franse Vaux-sur-Seine, waar hij zijn studie theologie heeft gevolgd.

Ik heb door mijn korte verblijf in Italië de indruk gekregen dat het IFED op een zeer goede wijze inspeelt op de zoektocht van de Italiaanse protestanten naar hun Bijbelse identiteit. In academische of vergelijkbare instellingen worden zij geconfronteerd met een overweldigende meerderheid van rooms-katholieken, die zich totaal niet laten gezeggen door het Bijbelse gedachtegoed.

Druppel

De gedachte kan rijzen dat het werk van het IFED een druppel op een gloeiende plaat is, maar vele druppels maken een stroom. Er moet stap voor stap gewerkt worden, zonder de moed te verliezen. Bijzonder belangrijk is voor mij dat het IFED zich bezighoudt met het verstaanbaar uiteenzetten van de leer en de ethiek van het rooms-katholicisme. Een goed begrip daarvan, zonder de gebruikelijke simplificaties, is noodzakelijk om als protestanten een echt Bijbels alternatief te kunnen bieden.

Dergelijke kennis is niet alleen voor de Italiaanse protestanten gewenst, maar ook voor de Italiaanse roomskatholieken. Zij worden iedere keer weer hartelijk uitgenodigd om deel te nemen aan de lezingen die door het IFED op verschillende plaatsen worden georganiseerd. Dat kan het IFED mogelijk tot een goede Italiaanse partner van IRS maken. Uitgebreider onderzoek zal daarover duidelijkheid moeten brengen.

“Ook voor Italië geldt: Het Woord moet worden gebracht”

Kracht

Het lijdt in ieder geval geen twijfel dat de behoefte aan Bijbels onderwijs in Italië enorm groot is. De moeilijkheden om dit gestalte te geven zijn niet minder groot. Ik denk echter altijd aan de eerste christenen, die bereid waren hun leven te geven voor de verkondiging van het Evangelie. Zijn we vandaag ook niet verplicht deze houding van de eerste gemeenten te overdenken en in praktijk te brengen? Het Woord moet worden gebracht, om vrede te brengen en het leven zin te geven. Het christendom heeft vaak te kampen met oppervlakkigheid en bijgeloof en is daarmee ver verwijderd van de zuivere geest van het Evangelie van Jezus Christus.

De Heere roept ons als Zijn medearbeiders tot dit heerlijke werk: Zijn Woord uitdragen aan degenen die onvoldoende of geen zicht hebben op de schoonheid van dat Woord en op dat wat voor alle mensen van levensbelang is. Bij het IFED is men niet bang te staan tegenover een meerderheid waarmee men zich niet kan meten. Laten we bidden of de Heere dit belangrijke, moedige en mooie werk wil zegenen. Laten we niet redeneren volgens de logica van deze wereld, die uitsluitend ontzag heeft voor grootheid en macht van sterke structuren. God alleen is werkelijk machtig en geeft kracht aan Zijn medearbeiders. Laten we voor hen bidden.

Meer informatie: www.ifeditalia.org met name de link “English”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen