Pedro Snoeijer: "De situatie mag dan hopeloos lijkeen, maar er is er Eén Die ook in Polen hoop geeft"

De arbeidssituatie in Polen is ronduit slecht. Niet voor niets werken miljoenen Polen in het buitenland, waaronder Nederland. De arbeidswet wordt door werkgevers stelselmatig overtreden, waardoor werknemers uitgebuit worden.

Een werknemer die klaagt, wordt ontslagen – voor hem tien anderen. We zien deze dingen om ons heen, vlakbij, in onze vriendenkring en in de familie van mijn vrouw.

De gemiddelde lonen zijn in Polen wel redelijk, maar dat geeft een onjuist beeld. Als de chef van een middelgroot bedrijf honderd keer zo veel verdient als zijn werknemers, ontstaat een vertekend gemiddelde. Velen moeten rondkomen van een inkomen tussen de 250 en de 300 euro. Dat is ook in Polen niet veel.

De prijzen liggen steeds meer op het niveau van die in West-Europa, maar de lonen stijgen niet mee. Ik vraag me vaak af hoeveel Polen in staat zijn rond te komen. Armoede is dan ook nog steeds een groot probleem, zowel in de steden als op het platteland.

Buitenland

Velen zien geen toekomst in Polen en trekken voor werk naar het buitenland, vooral Groot-Brittannië, Ierland en Nederland. Meestal vertrekken de vaders, soms ook moeders. Deze situatie is desastreus voor het gezinsleven. Kinderen zien hun vader of moeder amper, ouders maken de ontwikkeling van hun kinderen nauwelijks mee.

Ook voor de werkenden zelf geeft de situatie veel onrust. In het buitenland kampen ze met heimwee en missen ze hun kinderen. Thuis in Polen zijn er vaak spanningen, want het is maar zo kort dat het gezin bijeen is. Straks moet vader of moeder, man of vrouw, weer weg. Echtparen en gezinnen groeien uit elkaar. Sinds Polen massaal naar het buitenland trekken om te werken, is het percentage echtscheidingen flink gestegen. Landelijk tot meer dan 30 procent, in regio's waar relatief veel Polen in het buitenland werken ligt het aantal echtscheidingen rond de 50 procent!

Gezondheidszorg

Een gezegde in Polen is dat je geluk hebt als je na een verblijf in een ziekenhuis nog gezond bent.

De situatie in de Poolse gezondheidszorg is miserabel en wordt eerder slechter dan beter. In de gezondheidszorg is de corruptie enorm.

Als je binnen redelijke termijn een medische behandeling wilt, moet je met geld over de brug komen. Dat kan om flinke bedragen gaan.

Het officiële loon van artsen is bedroevend laag. Het aantal dienstjaren telt, en zo kan het gebeuren dat een jonge arts maar de helft verdient van het salaris van de schoonmaakster van zijn kantoor. Als artsen staken, zegt de minister dat ze niet moeten zeuren. Iedereen weet dat artsen door steekpenningen extra geld opstrijken, dus wat is het probleemé Zo legaliseert de minister deze corrupte praktijken, terwijl dezelfde minister op een ander moment weer stelt dat hij de corruptie onder de artsen keihard zal aanpakken.

Het beste medische personeel trekt naar het buitenland, waardoor de gezondheidszorg met een steeds nijpender personeelstekort kampt.

Het is tegenwoordig vrij normaal dat één anesthesist zijn werk bij drie operaties tegelijk verricht, wat medisch gezien onverantwoord is.

Kerk en religie

Het begrip geloven heeft in Polen een heel andere betekenis dan in Nederland. In Polen betekent geloven vooral het doen van bepaalde handelingen en deelnemen aan rituelen. Voor de doorsnee-Pool heeft geloof eigenlijk nauwelijks met het hart en met persoonlijke opvattingen te maken. Ieder moet zelf maar weten wat hij denkt. Verder hebben geloven en het rooms-katholiek-zijn te maken met emoties en sentimenten.

Paus Johannes Paulus II leeft niet meer, maar in Polen kom je zijn afbeeldingen nog overal tegen. Elke stad en ieder dorp hebben wel een standbeeld van hem, waar altijd lichtjes en bloemen bij staan. Deze paus wordt gezien als de grootste en belangrijkste Pool aller tijden. Kritiek op hem wordt niet getolereerd, maar er zijn maar weinig mensen die leven naar wat hij gezegd heeft. Tegelijk is de invloed van de RoomsKatholieke Kerk op het maatschappelijke leven groot en neemt die alleen maar toe. Formeel kent Polen een scheiding van kerk en staat, maar de praktijk is anders. Vrijwel alle scholen zijn in naam openbaar en neutraal wat levensbeschouwing betreft. Dat geldt ook voor de school waar mijn vrouw werkt, maar bij de recente viering van het 60-jarig bestaan was een mis een van de hoogtepunten. Personeel en leerlingen werden geacht daarbij aanwezig te zijn (wat mijn vrouw overigens niet deed).

Uiterlijk vertoon

Binnen de kerk draaien veel zaken om geld. Het laten dopen van kinderen, missen opdragen voor overledenen, voorbeden voor zieken, sacramenten, voor alles moet betaald worden. Ik heb zelfs prijslijsten in kerken gezien. Er wordt veel over geklaagd, maar de mensen blijven grote bedragen geven, omdat dat nu eenmaal zo hoort.

In kerk en geloof gaat het om uiterlijk vertoon. Het is globaal gesproken niet belangrijk wat je denkt en gelooft, zelfs niet hoe je leeft. Belangrijk is of je op gezette tijden de juiste handelingen, zoals het naar de mis gaan, verricht.

Mensen weten vaak amper wat de rooms-katholieke leer inhoudt. Het gebeurt nogal eens dat ik als protestant een rooms-katholiek uitleg wat hij geacht wordt te geloven. Men gelooft wat men wil. Ongeveer 90 procent van de Polen zegt roomskatholiek te zijn, maar tegelijk verklaart meer dan 25 procent niet in de opstanding van Christus te geloven en gelooft ruim een derde in reïncarnatie. Als ik dan opmerk dat dit soort standpunten in tegenspraak is met de rooms-katholieke leer, haalt men z'n schouders op.

Minderheden

Je bent niet rooms-katholiek uit overtuiging, maar omdat je nu eenmaal zo opgevoed bent. Voor velen geldt ook: je bent rooms-katholiek omdat je een Pool bent. Een probleem dat hiermee verband houdt is, dat het vaak niet geaccepteerd wordt wanneer iemand de RoomsKatholieke Kerk wil verlaten om protestant te worden. Sommigen zien dat zelfs als landverraad. Wij hebben kennissen van wie de familie alle contact heeft verbroken toen ze protestants werden. Dit komt helaas nogal eens voor.

Een gemeenteleven zoals we dat in protestantse kerken gewend zijn, kent de Rooms-Katholieke Kerk in Polen niet. Parochies vormen geen gemeenschap. Steden zijn verdeeld in wijken en elke wijk heeft een kerk. Iedereen in die wijk behoort tot dezelfde parochie. Pastoors kennen hun parochianen nauwelijks. Van pastoraat is zelden sprake, en als het er al is krijgt het gestalte via de biechtstoel. Eén keer per jaar komt de pastoor bij iedereen thuis, om de jaarlijkse bijdrage te innen. Wel is het zo dat er in veel parochies groepen actief zijn, vaak charismatisch van karakter, die wekelijks hun eigen missen en samenkomsten hebben. Deze groepen nemen het geloof serieus en proberen ernaar te leven, maar dit zijn minderheden.

Liberaal

In het Westen wordt gedacht dat Polen het laatste bolwerk van conservatieve ethische waarden en normen is. Zo lijkt dat misschien, maar de werkelijkheid is anders.

Nederland wordt het Sodom en Gomorra genoemd vanwege de liberale abortus- en euthanasiewetgeving. In Polen is abortus bij wet verboden, maar dat neemt niet weg dat er jaarlijks 80.000 tot 200.000 abortussen worden uitgevoerd. Zo'n 75 procent van de Polen vindt dat abortus moet kunnen.

Ook euthanasie is verboden in Polen, maar vele zieken en ouderen overlijden terwijl dat medisch gezien niet nodig is. Men vindt het echter "niet meer de moeite waard om nog te investeren in iemand die ouder is dan 65 jaar." De RoomsKatholieke Kerk heeft dan wel een conservatieve moraalleer, maar de gemiddelde Pool trekt zich daar niets van aan.

Gezien de leefstijl en de samenleving is Polen beslist geen christelijker land dan Nederland. Hoe vaak ben ik al niet opgelicht. Als een monteur iets komt herstellen, moet je er de hele tijd bij staan om te voorkomen dat hij iets steelt.

Daarnaast is de kans vrij groot dat hij het zo herstelt dat na een maand een volgende reparatie nodig is. Als leek (en buitenlander) betaal ik het dubbele bedrag.

Het is een triest verhaal geworden, en eerlijk gezegd doet het me pijn dat ik geen positiever artikel heb kunnen schrijven. Helaas is dit de realiteit waarin de Polen vandaag de dag leven. Een werkelijkheid die vooralsnog mijlenver afstaat van die in West-Europa.

Augustinus

Deze situatie maakt dat het werken in Polen aan de verkondiging van het Evangelie bepaald niet gemakkelijk is. Maar toch mogen we niet opgeven, want juist vanwege deze situatie is de verkondiging van het bevrijdende Evangelie zo ontzettend nodig, opdat er licht mag schijnen in de duisternis. De situatie lijkt zo hopeloos, maar er is er Eén Die hoop geeft, en dat willen we verkondigen.

Het tijdschrift Augustinus is aan alle plaatselijke protestantse kerken waar een adres van te vinden was, verstuurd. Een zevental kerken heeft gereageerd. Er reageerden bijvoorbeeld ook twee pinkstergemeenten die graag grotere hoeveelheden van het tijdschrift willen ontvangen om het te verspreiden en te gebruiken voor evangelisatiedoeleinden.

"Je mag van geluk spreken als je na een verblijf in het ziekenhuis nog gezond bent"

De meeste reacties op het blad Augustinus komen via de internetsite binnen. Uit die reacties blijkt hoe groot de behoefte is aan Bijbelse lectuur in Polen en hoe blij men is met een tijdschrift als Augustinus. Het aantal reacties is niet groot, maar elke positieve reactie is kostbaar.

Dat betekent dat de HEERE werkt. Deze zaken maken dat ik niets liever wil dan doorgaan met dit belangrijke werk in Polen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen