De enige geloofswaarheid

Van een gemeentelid kreeg ik Veen publicatie over de Wereldgebedsdag ter inzage. Mijn interesse werd gewekt toen ik zag dat Polen als land in deze publicatie domineert. De informatie is bestemd voor potentiële deelnemers aan de gebedsdag. Een vrij groot hoofdstuk gaat over de kerken in Polen, met de bedoeling een beeld te geven van het brede scala aan confessies en kerken in het land. Maar dankzij het werk van Poolse schrijvers is het een soort reclametekst geworden voor de Rooms-Katholieke Kerk. Behalve de zeer beperkte informatie over en statistische gegevens van de Oosters-Orthodoxe Kerk en de protestantse kerken in Polen (in een context van onduidelijkheden en onjuistheden) las ik ook de zeer lange lijst met verdiensten van de RoomsKatholieke Kerk. Deze verdiensten waren vooral gericht op "het instandhouden vaade geest van onafhankelijkheid in de hele geschiedenis van het land." Met verbazing las ik dat de R.-K. Kerk de bekende maatschappelijk-politieke beweging Solidariteit (van Lech Walesa in de jaren '80) inspireerde, en niet de politieke leiders, niet de arbeiders die met hun activiteiten destijds zichzelf en hun familie in gevaar brachten. Met andere woorden: volgens deze tekst heeft mijn land al het goede in zijn geschiedenis enkel en alleen ontvangen dankzij de aanwezigheid van de R.K. Kerk. Een fascinerende verklaring!

A Is amateur-historicus was ik bijzonder geraakt door de formulering van de boodschap. Deze geeft namelijk een beeld van Polen op basis van "gewenste legenden", die ijverig uitgewerkt worden in rooms-katholieke kringen. Zo gaat het reeds sinds de 17e eeuw, toen de rooms-katholieke Contrareformatie in Polen een methodisch karakter kreeg en een nieuwe orde bracht. Juist in die tijd werd begonnen met het vormen van het model "een Pool is een katholiek". Dit was een van de belangrijkste middelen om.de snelle ontwikkeling van de kerken van de Reformatie te doen stoppen. Het model "Pool= katholiek" werd vooral belangrijk in de 19e en het begin van de 20e eeuw. In de 16e eeuw behoorde een groot deel van de bevolking tot de kerken van de Reformatie. Zelfs al in de 15e eeuw waren er tendenties tot het vormen van een nationale kerk met bijbelse theologie als reactie op inmengingen van het Vaticaan in binnenlandse Poolse zaken. Men wilde toen al veel onafhankelijker worden van Rome. Dit alles wordt echter door vele Poolse historici genegeerd.

Juist door de activiteiten van de R.-K. Kerk in Polen, die vocht om haar maatschappelijke en politieke invloed te herwinnen en te behouden, werd dit land de wieg van het eigenaardige heidens-katholieke volksgeloof met de daarmee verbonden geestelijke duisternis. In de moderne geschiedenis van Polen wordt beweerd dat iets wat geboren werd als een maatschappelijk-politieke beweging de interventie en inspiratie van de R.-K. Kerk nodig had. Dat dit een moderne versie van diezelfde legende is, zal duidelijk zijn. Het is de legende waarin Polen als natie niet in staat is ook maar iets goeds voort te brengen, tenzij het zijn oorsprong zou hebben in of gestimuleerd zou zijn vanuit de RoomsKatholieke Kerk.

Ik vraag begrip voor mijn Ienigszins emotionele uitspraken. Die komen voort uit mijn groeiende onrust over de niet verminderende, maar -ik waag het te zeggen- eerder sterker wordende drang van de RoomsKatholieke Kerk om aanspraak te maken op geloofswaarheid. Deze kerk plaatst zich ook in een positie van de enige bezitter van het gelijk in maatschappelijke, politieke en soms zelfs economische vraagstukken. Men deinst er in dit proces niet voor terug om zonder schaamte zichzelf verdiensten van anderen toe te schrijven. Vaak zijn dit verdiensten van mensen die risico's namen en zelfs niet bang waren hun leven te wagen, terwijl de kerkelijke leiders een behaaglijk leven leidden binnen de kerkelijke structuren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen