"Ik mag nu leven uit Gods oneindige barmhartigheid"

De recente spreekbeurten in Nederland waren voor Tomasz Pieczko een bijzondere ervaring. Vergeleken met de protestantse gemeenten in Polen hebben de calvinistische kerken in Nederland voor de uitgetreden priester een ongekende omvang. Toch ziet hij uit naar de dag dat hij voor IRS pionierswerk in zijn vaderland kan gaan verrichten.

De gewezen priester kwam in 1965 ter wereld in Krakau, waar zijn vader gynaecoloog was. Van de Rooms-Katholieke Kerk moesten zijn ouders weinig hebben. "Al vrij spoedig na mijn geboorte ging mijn vader 's zondags niet meer naar de mis. Vreemd genoeg stond hij er wel op dat ik de catechismuslessen bleef volgen. Later heb ik begrepen waarom mijn ouders zo antiklerikaal waren. Er ging een bijzonder slecht getuigenis uit van de priesters die zij kenden. Door de houding van mijn ouders heb ik niet, zoals de meeste Polen, een allergie voor protestanten meegekregen."

Niet alleen de belangrijke roomskatholieke dogma's werden door de gynaecoloog onder kritiek gesteld, ook over de zedenleer brak hij de staf. Tegen alle bepalingen van het Vaticaan in voerde hij abortussen uit. "Aan de ene kant werd ik verplicht om catechisatie te volgen, aan de andere kant werd dat wat ik leerde thuis ondergraven. Dat gaf een innerlijke tweespalt waarover ik met niemand kon praten. Ik ging op zoek naar God en probeerde Hem zo dicht mogelijk te naderen, vooral in de moeilijke ogenblikken van mijn leven. Het catechetisch onderwijs dat we kregen, stond ver buiten het gewone leven. We werden vooral bepaald bij de heldhaftige werken van allerlei heiligen. De Bijbel had een ondergeschikte plaats, dat was een boek voor ingewijden."

Rechtenstudie

Op het lyceum groeide bij Tomasz de belangstelling voor de geestelijkheid. "Ik zocht naar rust en helderheid in mijn leven. Daarom zocht ik contact met verschillende priesters. Ook begon ik stichtelijke lectuur te lezen. Vanaf mijn jonge jaren heb ik geworsteld met het handelen van God in relatie tot het lijden van de mensheid. Het antwoord op mijn innerlijke vragen zocht ik in het gebruik van de sacramenten. Echte zekerheid kreeg ik daardoor niet. God bleef voor mij de Ongenaakbare." Tijdens de rechtenstudie aan de universiteit van Krakau leek de belangstelling voor geestelijke zaken uit te doven. "Ik heb er geleefd als een hond die niet meer aan de ketting lag. Toch voelde ik vanbinnen een leegte die steeds meer ging schrijnen. Ik begon deel te nemen aan rooms-katholieke gebedsgroepen. Langzamerhand ontstond weer het verlangen om voor God te leven."

In 1987 trad de jonge jurist, tegen de wil van zijn ouders, toe tot een kloosterorde. "Aanvankelijk voelde ik me aangetrokken tot de jezuïeten, vanwege hun intellectuele inslag.

Uiteindelijk heb ik toch voor de orde van de kapucijnen gekozen. Die hadden indruk op mij gemaakt door hun gerichtheid op de "underdogs" in de maatschappij. En ze hielden zich verre van politiek. Veel Poolse bisschoppen en priesters gebruiken hun invloed op politici voor hun eigen doeleinden."

Noviciaat

Het noviciaat was ingericht volgens traditionele maatstaven, die werden bewaakt door een grillige novicemeester. "Nu vraag ik mij vaak af: Hoe hebben 24 jonge, intelligente mensen, die in het praktische leven hadden gestaan, het onder zo'n ziekelijke figuur uitgehouden?" Daarbij werd de jonge kloosterling gekweld door zijn innerlijke vragen. "Hoe ik een leven kon leiden dat God behaagde. Of ik werkelijk op de goede weg was. Ondanks mijn nauwgezette deelname aan de sacramenten verkreeg ik geen zekerheid." Na zijn studie filosofie in Krakau studeerde Pieczko theologie in het Italiaanse Genua. "Daar kreeg ik de kans om over de vragen die ik bij sommige punten van de roomskatholieke leer had, grondiger door te praten. Mijn twijfel nam tijdens mijn theologiestudie alleen maar toe. Steeds sterker vielen me de inconsequenties in de rooms-katholieke leer op. Ik bestudeerde de wijzigingen die de roomse doctrine in de loop der eeuwen heeft ondergaan en nam kennis van alle toevoegsels, ontleend aan heidense tradities of -nog ergerontsproten aan de verbeelding van theologen. Die hebben hun complexe opvattingen erin gehamerd en het volk het eenvoudige bijbelse onderwijs onthouden. De bijbelse boodschap is niet complex. Die is voor een kind te begrijpen.

Intussen kwam het moment van mijn priesterwijding dichterbij. Was die stap verantwoord, terwijl ik zo overhoop lag met belangrijke roomskatholieke leerstukken? Nachten lag ik er wakker van. Ook fysiek begon ik onder de spanning te lijden. Ten slotte hakte ik de knoop door, met de redenering: Het gaat mij om de dienst aan God en mensen, de leer is dan van ondergeschikt belang."

Geestelijk verzorger

In april 1994 werd Pieczko tot priester gewijd en benoemd tot vicedirecteur van het kleinseminarie van de kapucijnen in de Italiaanse provincie Liguria. "Daar maakte ik de vreemdste dingen mee. Zo werd een homoseksueel,tevens pedofiel, toegelaten tot de priesterwijding. Een ander, die volgens mij wel bekwaam was, werd weggestuurd. Het leidde ertoe dat ik om overplaatsing naar Polen heb gevraagd."

Een jaar werkte Pieczko in een door kapucijnen geleide parochie. Van 1995 tot 1997 was hij geestelijk verzorger in het oncologisch ziekenhuis van Krakau. Daaraan kwam een eind toen hij het priesterambt neerlegde. "Het was voor mij onmogelijk om nog langer door te gaan zonder mijn geweten geweld aan te doen. Ais wanhopige zieken me smeekten om de mis te bedienen, in de hoop op genezing, voelde ik me een toneelspeler. Nog sterker had ik dat wanneer familieleden van overleden patiënten me om een akte vroegen als bewijs dat aan de overledene het laatste oliesel was toegediend.

De reden van mijn beslissing heb ik aan de overste meegedeeld, waarna ik in vrede afscheid heb genomen. De reden van mijn vertrek lag vooral in mijn grote moeite met het dogma van de onfeilbaarheid van de paus, de ongezonde heiligenverering en de uitzonderlijke plaats die aan Maria werd toegekend."

Blikseminslag

Om brood op de plank te krijgen, werkte de uitgetreden priester als metselaar, groepsleider bij gehandicapten en hulpverlener onder alcoholverslaafden. "Het was een moeilijke tijd. Soms kwam de twijfel boven of ik mijn ambt wel had mogen neerleggen. Mijn gebed tot God was vaak een schreeuw van wanhoop.

Een eerste blijk van Zijn goedgunstigheid was de ontmoeting met een predikant van een pinkstergemeente. Die hielp mij geestelijk verder en verleende me onderdak zonder daarvoor enige vergoeding te vragen. Hij was het ook die me het boek "Ver van Rome, dicht bij God" gaf.

Daarin trof ik het getuigenis aan van de gewezen pater redemptorist Herman Hegger. Zijn verhaal kon ik helemaal van binnenuit meebeleven. Er kwam tussen ons een intensieve correspondentie op gang. Inmiddels bezocht ik de gereformeerde kerk van Warschau.

Op een zondag was ik daar zomaar naar binnen gelopen. Wat ik in die dienst hoorde, gaf antwoord op al mijn vragen. Het was een ervaring die te vergelijken is met een blikeminslag: Hiér moet ik zijn, dit is de kerk."

Begin 2001 deed de uitgetreden Poolse priester er belijdenis. In hetzelfde jaar begon hij de opleiding aan de vrije gereformeerde faculteit van Aix-en-Provence. Augustus 2002 keerde hij voor twee maanden terug naar zijn vaderland, waar hij getuige was van het bezoek van paus Johannes Paulus II aan het door een economische crisis geplaagde Polen.

"De schat van het bijbelse geloof, die God mij door Zijn Woord heeft geopenbaard, begeer ik met mijn landgenoten te delen"

Schat

Hoewel de volksdevotie op het platteland nog altijd zeer sterk is, signaleert Pieczko vooral in stedelijke gebieden een groei van vernieuwingsgezinde groepen binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Die oefenen forse kritiek op de kerkelijke structuren en het gebrek aan pastorale zorg. "Steeds meer jongeren verlaten de kerk, overigens zonder de waarheid elders te zoeken. Om de simpele reden dat hun altijd is verteld dat alleen in de Rooms Katholieke Kerk heil te verkrijgen is. Daardoor komen ze in een religieus vacuúm terecht. Je ziet momenteel dat een aantal priesters en bisschoppen op sociaal gebied wat probeert te doen, maar met evangelisatie houden ze zich niet bezig. Ze weigeren de eenvoud van het heil in Jezus Christus te aanvaarden." Meer dan ooit beseft Tomasz.

Pieczko de waarde van de schat die hijzelf heeft ontdekt, in de bijbelse leer van de rechtvaardiging van de goddeloze. "De heerlijkheid van Gods genade in Christus gaat steeds meer voor mij leven. Ik mag leven uit Zijn oneindige barmhartigheid." In september hoopt de gewezen priester zijn nieuwe bediening in Polen op te vatten. "Ik denk dat mijn verleden, mijn kennis van de Poolse cultuur en mijn theologische vorming goede instrumenten zijn voor het werk dat ik voor IRS mag gaan doen. Ik weet me geroepen tot fundamentele evangelisatie, het proclameren van het heilbrengende Woord van God. De schat van het bijbelse geloof, die God mij door Zijn Woord heeft geopenbaard, begeer ik met mijn landgenoten te delen. In het besef van wat er staat in het begin van Psalm 127: "Zo de Heere het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan." Die Psalm is de laatste tijd veel in mijn gedachten. Ik verlang ernaar om in Polen aan het werk te gaan, maar het resultaat mag ik aan God overlaten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen