LEZERS VRAGEN

Ik ben katholiek geboren en opgegroeid. Nooit heb ik in mijn jonge jaren mensen uit protestantse kerken ontmoet. Hierdoor stonden die heel ver van mij vandaan. Ik wist er niets van en ik hoefde er ook niets van te weten. Voor mij waren dat 'andere christenen' en meer niet. Het kwam niet in mij op om hen te haten. Dat leerden onze ouders ons ook niet. En ook onze pastoor niet. Soms was ik weieens benieuwd of bij hen alles anders zou gaan in de kerk dan bij ons. maar ik kwam er nooit toe om daar te gaan kijken.

Later werd alles anders. Ik kwam door mijn studie in een protestantse streek terecht. Wat was dat anders dan ik verwacht had! Ik proefde er, als enige katholiek in de klas, vaak een vijandige sfeer. Als men over godsdienst sprak, en dat was best veel, dan was het altijd een beetje met een schuin hoofd naar mij. Vooral moest ik vaak horen over onze Maria-verering. Meestal waren de opmerkingen hierover heel stekelig en fel. Ik heb altijd alles over me heen laten gaan, tot ik vorige week hiermee vastliep. Iemand zei: "Jullie met je 'heilige' Maria, Maria was net zo goed een zondig mens die alles heeft moeten leren en alleen door haar eigen Zoon Jezus zalig kon worden."

Mijn vraag: "Is in Maria's leven iets te zien van 'gewoon-mens-zijn'? Was zij werkelijk niet van kind af zonder zonde en heeft zij moeten leren om in Jezus te geloven?"

Ik schrijf u deze brief met het verzoek om die in uw blad te behandelen. Er zijn meer mensen die met deze vraag zitten. Als katholieke mensen zijn we veel vrijer geworden. We hoeven niet meer zonder meer aan te nemen wat de kerk zegt. We zien en horen ook dingen op radio en TV. Dit roept weieens grote vragen op. Wilt u alstublieft heel eerlijk een antwoord geven?

Jammer, heel jammer dat we elkaar op dit terrein toch zo vaak pijn doen en kwetsen. Het is altijd weer dat zondige, menselijke ik dat zich wil verheffen boven een ander. En juist op het terrein van het geloofsbeleven steekt het zo snel de kop op. Het spijt me voor je dat je dit zo hebt moeten beleven.

Wat betreft de Maria-verering, hierin kunnen protestantse jongeren je vaak niet begrijpen. Zij hebben over Maria gehoord vanuit de Bijbel en niet vanuit de kerkelijke tradities en dogma's. En dan is inderdaad Maria een gewone vrouw. Net zo'n mens als jij en ik. Maar wel door het geloof een kind van Go d geworden. Geworden, zeg ik dan heel bewust. En hiermee ben ik bij jouw vraag gekomen.

"Is in Maria's leven iets te zien van gewoon-mens-zijn'? Was zij werkelijk niet van kind af zonder zonde en heeft zij moeten leren om in Jezus te geloven?"

Het antwoord kan alleen maar 'ja' zijn!

In Lukas 1 kom ik haar tegen als de jubelende maagd, die een Zoon zal baren. DE Zoon. De Zoon van God. Groot is het voor haar om dit wonder te mogen beleven. Toch is er iets heel indrukwekkends in haar loflied. Vers 47: "…mijn Zaligmaker…."

Zaligmaker. Nee, zij is niet vanzelfsprekend een gezaligde vrouw. Dat heeft, net als bij ieder mens, te maken met bekering, vergeving, geloof.

Hoe groot haar geloof ook geweest mag zijn, het is door Gods Geest gewerkt in haar hart. In het hart van een gewoon, jong meisje dat door haar ouders is opgevoed in de leer van de Bijbel (Oude Testament). Ik denk dat je hier uitdrukkelijk moet zeggen: Maria is ook bekeerd, is ook wedergeboren, uit de Heilige Geest geboren. Ze heeft een nieuw hart gekregen. Maar ze heeft ook een weg van dagelijkse bekering en dagelijks leren van Jezus afhankelijk te zijn moeten gaan, net als ieder ander gelovige. Ze stond ook niet op een stralend hoogtepunt. Ze is nooit de blinkende 'Koninginne des Hemels' geworden waarvoor ze zo vaak gehouden wordt. Ze was mens, gelovig mens weliswaar, maar mens op de leerschool van Jezus.

Dat begon op de dag van de geboorte van haar Zoon in de stal van Bethlehem. De engelen hebben gezongen (zelf heeft ze dat niet gehoord), de herders zijn gekomen en hebben het aan haar verteld. De herders hebben geknield en het Kindje aangebeden. En dan staat er: "Doch Maria bewaarde al deze woorden alle tezamen, die overleggende in haar hart". De vragen komen. De gedachten vermenigvuldigen. Moet nu de Zaligmaker zó en hier geboren worden? Zijn alleen deze arme herders de ontvangers van de boodschap?

En de vragen worden nog veel dieper en intenser als ze na enkele weken in de tempel zijn om het Kindje aan de Heere voor te stellen. Dan is daar die oude Simeon. Met zijn bevende handen heeft hij het Kindje vastgegrepen (misschien was zijn geloof op die dag wel groter dan dat van Jozef of Maria…). Hij heeft God groot gemaakt om Zijn geschenk. En toen heeft hij Maria aangesproken: "…ook een zwaard zal door uw eigen ziel gaan…."

Daar begint de weg voor Maria. Nee, dat is niet de weg van een heilige vrouw die zoveel tegenstand ervaren moet. Maar dat is veel meer de weg van een mensenkind dat God liefheeft en heel veel moet leren. Een mensenkind dat onderaan moet beginnen. Als een kind, luisteren en gehoorzaam volgen, achter Jezus aan. Het is een weg van losgemaakt worden van eigen gedachten en eigen inzichten.

Losgemaakt worden van eigen plannen en verwachtingen. Leren leven uit Zijn Hand en te gaan waar Hij wijst, ledereen die geleerd heeft Jezus te volgen zal veel van Maria's leven herkennen als het zijne of het hare.

Voor Maria is dit een weg van vallen en opstaan, of misschien beter: van vallen en opgeraapt worden. Zij moet leren dat haar Zoon niet haar Kind is waar zij over moet waken en dat zij moet leiden. Maar dat zij door Hem moet geleid worden en dat Hij over haar waakt.

Het zwaard van Simeon komt als een geslepen mes in haar leven.

Dat begint al als Jezus twaalf jaar oud is. Dan is Hij zoek geraakt. Ze is Hem kwijt. En tenslotte vinden ze Hem in de tempel. "Kind, waarom hebt Gij ons zo gedaan?" "Waarom doe je ons dit toch aan?" zouden wij vandaag zeggen.

Dan zet Jezus Zelf het zwaard in haar ziel: "Wat is het dat gij Mij gezocht hebt? Wist ge niet dat Ik moet zijn in de dingen van Mijn Vader?" Zie Lukas 2:39-52.

Maria begreep er niets van. Vers 50: "Zij verstonden het woord niet, dat Hij tot hen sprak". Het gaat hier om iets veel diepers dan om een moeder die haar Kind kwijt was. Het gaat hier om een zwaard in de ziel van Maria. Een leerklas op de school van Jezus. Jezus moet Zijn moeder onderwijzen, leren en afleren.

Ze denkt nog zo aards van de verhouding tussen haar en haar Zoon. Ze staan hier, net als op verschillende andere plaatsen, recht tegenover elkaar, Maria en haar Zoon. En steeds weer moet Jezus het zwaard door haar ziel doen gaan.

De band moeder-Zoon, MariaJezus, heeft geen geestelijke waarde.

Al is het uit de Bijbel duidelijk dat zij de grootste onder de vrouwen is omdat uit haar de Zaligmaker geboren mag worden. "En de engel tot haar ingekomen zijnde zeide: Wees gegroet, gij begenadigde; de Heere is met u, gij zijt gezegend onder de vrouwen." "En de engel zeide tot haar: Vrees niet, Maria, want gij hebt genade bij God gevonden." (Lukas 1:28 en 30).

Maar het heeft geen waarde voor de eeuwigheid. Geen waarde om God te kunnen ontmoeten. Dat gaat Jezus haar steeds verder leren. Zij moet leren dat haar moederschap haar op geen enkele wijze gezag over Jezus gaf en ook geen rechten op het Koninkrijk van God. Ook zij moest opnieuw geboren worden wilde zij het Koninkrijk van God beërven! Ook aan haar ziel moest een werk van Gods Geest gebeuren. Zij moest uit God geboren word en. De benaming "moeder van God" is juist daarom volkomen onterecht.

Maria is goed te begrijpen: ze geeft haar Zoon niet zomaar op! Die natuurlijke liefdebanden kun je niet zomaar doorknippen! Dat kost tijd, strijd en tranen. Alle moederlijke aanspraken op Hem moet ze op het altaar van Gods Koninkrijk brengen. Ze moet leren Hem te zien als de Zoon van God Die (wel uit haar geboren) Mens werd om ons, dus ook Maria te redden van de eeuwige dood.

Vanuit deze invalshoek is ook de dialoog tussen Jezus en Zijn moeder op de bruiloft te Kana te begrijpen. Het is Zijn eerste openbare optreden. "Zij hebben geen wijn", zo klinkt het uit de mond van de moeder."Vrouw, wat heb Ik met u te doen?" is het antwoord. De belangen van het Koninkrijk staan op het spel. Dan is Jezus duidelijk en helder. Dan moet Zijn moeder ineens goed begrijpen wat Hij bedoelt.

Denk niet dat Hem dit niet zwaar valt.

Zo is de weg van Maria langs verschillende andere hoogtepunten een diep menselijke weg geweest. Een weg van afgebroken worden. Losgerukt worden van alle menselijke verlangens. En tenslotte staat zij als overwonnen vrouw bij het kruis van haar Zoon. Duizendmaal een zwaard door haar ziel. En ook duizendmaal ondersteboven met zichzelf.

Daar bij het kruis, waar haar Zoon wordt bespot en beschimpt, waar alle menselijke verwachting stuk loopt, waar alle illusies uit elkaar springen, daar werd zij de 'geestelijke' mens zoals Jezus haar wilde hebben.

En Hij ziet haar gebroken hart, haar verbrijzelde geest. Hij ziet de moeder en de gelovige vrouw, die geloofd heeft in de Koning Israels. Die gejubeld en gezongen heeft over de heerlijkheid van de Verlosser.

Hier, vanaf het kruis, neemt Hij haar in Zijn bescherming als Hij haar toevertrouwt aan Johannes. Hij neemt haar op in zijn huisgezin, in zijn familie. En als Hij op de Pinksterdag Zijn Heilige Geest uitstort, deelt Zijn moeder mee in gelijke mate als de anderen die daar zijn. Maar ook niet méér als die anderen.

Maria, mens als wij. Wedergeboren als ieder ander kind van God. Zalig door het lijden en sterven van haar eigen Zoon, Die haar leert dat Hij haar Zaligmaker is. Maar ook dat Hij Gods Zoon is, Die Zichzelf geeft om ook haar te redden van het verderf. Zonder dat daar enige waarde of verdienste van haarzelf aan te pas komt!

Hoe onbegrijpelijk is het toch dat men van rooms-katholieke zijde altijd maar op de 'onbevlekte' en 'onzondige' Maria blijft wijzen en dit naar het 'kerkvolk' toe zelfs nog steeds meer aanmoedigt. Maria is een mens geweest zoals u en ik. Een heel gewoon mensenkind. Met heel gewone gevoelens en behoeften. En langs de heel gewone weg gezaligd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen