EEN BOEK IN DE HAND…

Schrijver zegt: "Het is veel eerder politiek en sociaal-cultureel van aard dan religieus. Het leeft zowel binnen als buiten de kerk."

Het boek is zeer onderhoudend geschreven en de lezer wordt niet in onzekerheid gelaten over de personen en instanties die bij het onderzoek betrokken zijn. ledereen die belang stelt in de verhouding Rome-Reformatie zou zeker dit boekje moeten lezen.

Inhoud:

- Wat is antipapisme en welke kenmerken heeft het?

- Bevindelijk Gereformeerd en zeer Nederlands

- Het grote debat (de plaats van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland na 1945)

- Vrede in zicht (de tijd van Paus Johannes XIII en prinses Irene)

- De paap uit de mouw (een affaire rond een TV uitzending)

- Een bezoek dat moest mislukken (over Pausbezoek in Nederland)

- Antipapisme in ontwikkeling (vijandbeelden die ontwikkeld worden etc.)

- Conclusies

- Litteratuur en bronnenlijst, personenregister.

Ook wij…

Ook onze stichting krijgt in dit boek een behoorlijke plaats toebedeeld. Jammer dat niet alles wat over IRS gezegd wordt overeenkomt met de werkelijkheid van ons bestaan… alhoewel…? Ik wil hieraan in het volgende nummer van ons blad uitvoerig aandacht schenken. U heeft dan in de tussentijd ruim gelegenheid om het boek aan te schaffen, om mee te kunnen denken bij het volgende artikel. In deze boekbespreking wil ik u globaal een inzicht geven in dit heel belangrijke boek.

Een boek dat een rol zal spelen in de opinievorming tegenover de Rooms-Katholieke Kerk, maar door de scherpe afbakening van het kerkelijk terrein waar het antipapisme gevonden wordt in deze tijd, zal het ook opinievormend werken naar ons Gereformeerd/Hervormde volksdeel.

Niet altijd mee eens!

Als we in deze boekbespreking verschillende zaken noemen en citeren die de heer Wartena geschreven heeft, dan wil dat niet zeggen dat we het altijd met de schrijver eens zijn. Soms zelfs juist helemaal niet. Maar omgaan met de schrijfproducten van een ander vraagt ook om een zo eerlijk mogelijke weergave van het geschrevene.

Het lezen in dit vlot geschreven boek roept telkens en telkens weer reacties op bij de lezer. Juist mede daardoor is het zo'n boeiend boek. De schrijver neemt je mee in het probleem zelf. Je blijft niet aan de kant staan kijken, maar het gebeurt om je heen. Je zit er midden in. Je moet zelf nadenken over deze materie!

Kerkgeschiedenis

Het is als het ware kerkgeschiedenis waar je zelf bij betrokken bent.

Je komt de Paus tegen en het moderne TV programma, maar ook de redactie-man van het Reformatorisch Dagblad, zowel als een dominee van de Gereformeerde Gemeenten, die schrijver hulp bood door hem de weg te wijzen.

Overdenken en lessen trekken… daar gaat het om als je dit boek leest. Richting en houding kiezen in deze tijd van overdadige polarisatie. Niet alles over je heen laten komen, maar weten wie je bent als protestants christen. Weten waar je plaats is, ook tegenover en vooral naast je roomskatholieke medemens.

Dan alleen zal je leven een getuigend, een vruchtbaar leven kunnen zijn.

Wat details

Een definitie van het woord 'antipapisme'. Schrijver geeft o.a. de definitie door van Noordenbos in het boek "Rooms gevaar of Katholiek recht".

"Wij spreken van de onbehaaglijkheid onder niet-katholieken die niet zelden in vrees en vijandigheid overgaat, wanneer zij denken aan wat wij de roomse opmars kunnen noemen: de stelselmatige bezetting van machtsposities in het maatschappelijke, politieke en culturele leven. Er heerst onder hen vaak een latent (sluimerend), maar ook wel openlijk antipapisme." Einde citaat.

Wartena tekent hierbij aan: "In wezen hebben 'de roomsen' het antipapisme aan zich zelf te wijten, als ze niet zo machtsbelust waren, was er immers geen reden voor angst bij de anderen."

Waar vind je antipapisme

Het kan vermoed worden bij groeperingen, die hun ontstaan te danken hebben aan het protest tegen de R.-K. Kerk, dus bij de protestantse kerken. Van oudsher bestond er antipapisme vooral in die hoek van de protestantse kerken die wordt aangeduid met de gereformeerde gezindte. Onder gereformeerde gezindte verstaan we die groep van Nederlandse kerken en delen van kerken die de 'Drie formulieren van Enigheid' als grondslag voor hun theologisch denken en handelen erkennen.

Naast dit godsdienstig antipapisme bestaat er ook een antipapisme van socialistische oorsprong. Dit richt zich vaak tegen het geloof en kerken in het algemeen. Om voorbeelden van de verderfelijke invloed van de kerken aan te wijzen wordt door hen een aanval op de R.-K. Kerk gedaan. Niet gering is antipapisme aanwezig bij individuen die de R.-K. Kerk om welke redenen dan ook hebben verlaten.

Deze omschrijving lijkt wat tegenstrijdig aan een eerder aangehaalde alinea waarin staat dat antipapisme meer sociaal-cultureel is dan religieus.

Vijand-beeld

Niet het verstand, niet de naakte feiten doen het antipapisme ontstaan, maar latent aanwezige anti-gevoelens doen een 'vijand-beeld' ontstaan. Een gevoel dat door allerlei dingen gevoed wordt.

Dit vijandbeeld gedijt het best in besloten maatschappelijke kringen. Waar een open verkeer van gedachten mogelijk is, waar taboes worden afgebroken, waar dogma's geen steunpilaar voor eigen denken en handelen vormen, is de kans op het ontstaan van een voedingsbodem voor deze angstgevoelens het kleinst.

Een gediscrimineerde groep heeft uit zichzelf de neiging zich af te sluiten van de buitenwereld, die immers vijandig is.

Duidelijk en onduidelijk

Wartena heeft zich heel diep gebogen over de materie die ons allen raakt. Het gaat immers om de christelijke houding tegenover medemensen, medechristenen als u wilt. Als we dan denken aan de geschiedenis van de protestantse kerken en met name aan haar ontstaan, dan denk ik dat het niet moeilijk is om een bepaalde vorm van antipapisme te kunnen begrijpen. En ik denk ook dat we, gezien de enorme afstand die gegroeid is, en gezien het ontzagwekkende verschil in geloofsinvulling, niet kunnen verwachten dat het protestantisme zo maar op kan gaan in de R.-K. Kerk. Dan zouden er grote Bijbelse waarheden terzijde gelegd moeten worden.

Voor de "Reformatorische" kerken is er geen weg terug naar de Rooms-Katholieke Kerk zoals die zich heden aanbiedt. Ook niet na Paus Johannes XIII en "Tweede Vaticaans concilie" en ook niet na "Veritatis splendor".

Gods ingrijpen

De Reformatie in de zestiende eeuw was zo duidelijk een ingrijpen van God dat terugvallen in hetzelfde systeem loochenen van Gods daden zou betekenen. Toch moeten we deze stelling niet zo gebruiken dat het hardheid werkt bi] de reformatorische christenen, maar zo, dat het bewogenheid en Bijbel-zin geeft.

Samen buigend over en voor het Woord van God kunnen we altijd elkaar vinden bij het kruis van Christus. Dit vindt op kleine schaal plaats waar mensen de waarde van Gods Woord leren kennen en waar het hart geraakt wordt door Gods Geest. Antipapisme mag voor de reformatorische christen niet meer zijn dan wat een oude man eens tegen me zei: "Je moet de roomse leerstukken afwijzen, maar de rooms-katholieke mens moet je liefhebben." In de tweede wereldoorlog hebben we hiervan sprekende voorbeelden gezien. naar twee kanten! Ervaringen die mensen ook dichter bij elkaar hebben gebracht, ook al was er kerkelijk nog niets veranderd.

In een volgend artikel wil ik graag ingaan op wat Wartena geschreven heeft over onze stichting, met zijn, zoals hij zegt 'duistere naam': "In de Rechte Straat". We zullen zien hoe duister die naam is, waar zij voor staat, en wat de stichting beoogt.

De prijs van deze keurig verzorgde pocket-uitgave is ƒ 31,50.

U kunt het bij onze boekenafdeling bestellen door ƒ 35,- (boek incl. porti) over te maken op giro 901.000 "In de Rechte Straat" Velp. Met vermelding: "Smeulend vuur"

Wij zorgen dan voor snelle toezending. Een deel van de porti is voor onze rekening.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen