HET CONCENTRATIEKAMP VAN MAUTHAUSEN

Het was een trieste middag met telkens vlagen van druilerige regen, toen wij het voormalige concentratiekamp van Mauthausen bezochten. Dat maakte het moeilijk om goede foto's te maken, maar van de andere kant was dit wel een goede omfloersing van het vreselijke gebeuren dat daar heeft plaats gevonden.

Wát is daar geleden! Het was alsof je de gesmoorde wanhoopskreten van de tienduizenden, die daar gemarteld en gedood zijn, nog kon horen.

Wat is daar veel gebeden en… gevloekt! Iemand had déze schreeuw op de wand van de houten barak gekrast: "God, als U bestaat, moet u mij om vergeving vragen". Wanneer we het boek Job op ons laten inwerken, kunnen we dit snikken verstaan. God heeft Job echter bewaard voor zulk een volstrekte moedeloosheid.

Concentratie- en vernietigingskampen

De concentratiekampen gedurende het Hitlerrijk waren een van de gruwelijkste terreurmiddelen, waarvan de nazi's gebruik maakten. Allerlei tegenstanders van het naziregime werden zonder vorm van proces in het kamp opgesloten, soms enkel op grond van hun godsdienst of hun ras zoals de Joden en de Zigeuners.

Ze moesten als slaven werken voor de Duitse economie en na 1942 vooral voor de produktie van oorlogsmateriaal voor hun onderdrukkers.

Daarnaast waren er ook kampen, die uitsluitend de vernietiging van de gevangenen beoogden zoals bv. Auschwitz-Birkenau, Treblinka, Sobibor, Kulmhof, Belzec, Natzweiler, Mauthausen e.a.

In Duitsland en in de door Duitsland bezette gebieden waren er 1226 hoofdconcentratiekampen met 1011 neven-kampen daarom heen gegroepeerd, en 114 vernietigingskampen, vooral bestemd voor de uitroeiing van de Joden.

Op 1 jan. 1941 besloot het hoofd van de Sicherheitspolizei dat Mauthausen bestemd werd als vernietigingskamp. Dat hield in dat alle kampbewoners ten dode waren opgeschreven. Hun dood zou alleen enigszins worden uitgesteld, doordat men hun lichaamskrachten wilde benutten voor productieve arbeid.

Hoeveel zijn 110.000 mensen?

Ruim 206.000 mensen hebben in Mauthausen vastgezeten. Meer dan 110.000 mannen en vrouwen werden hier vermoord of kwamen om van honger en ellende.

110.000 mensen - hoeveel zijn er dat? Wil je daar een antwoord op geven, dan moet je je verbeeldingskracht te hulp roepen.

Dan moetje bv. beginnen met die zigeunerbaby. Wat waren de ouders blij, toen dat kind geboren werd! Maar toen de SS besloot tot opruiming van alle zigeuners, was het hele gezin ten dode opgeschreven, enkel omdat ze tot dat zwerversras behoorden en de Hitlerbende hield niet van dit vrolijke, levenslustige volkje. Dus!

Man en vrouw werden uit elkaar gerukt. Hij moest zijn lichaamskrachten eerst uitputten in een slavenarbeid voor de Duitse oorlogsmachinerie. Zij werd meteen met haar kind voor de vernietiging bestemd. Beiden vergast en dan verbrand. Opgeruimd staat netjes, zo redeneerden de nazi's.

Ja, dat is ook een van de raadsels van de beulen. Ze waren gewone huisvaders. Ze speelden met hun kinderen: "Draai 't wieletje nog eens om, klap 's in je handjes. Zet je handjes in je zij, op je bolletje allebei. Dat gaat jouw neusje voorbij". En daarna haastten ze zich naar het concentratiekamp om medemensen af te ranselen, in elkaar te trappen, op te hangen, met het nekschot de dood in te jagen… ook kinderen!

In Mauthausen hebben 20.000 jongens en meisjes onder de 18, kinderen, opvallend veel in de leeftijd van vier jaar, en baby's gevangen gezeten. Ze zijn voor verreweg het grootste gedeelte als ongedierte uitgeroeid.

En alles gebeurde met een burgerlijke zin voor orde en netheid. Alles werd tot in details geregistreerd.

Een ooggetuige vertelt

Hoeveel zijn 110.000 mensen? Luister naar een gedeelte uit het verhaal van een ooggetuige, SS-Obersturmfúhrer Kurt Gerstein:

"De trein komt binnen: 200 Oekraïners rukken de deuren open en jagen de mensen met slagen van hun leren zwepen de wagons uit. Een grote luidspreker geeft verdere aanwijzingen: zich helemaal uitkleden, ook prothesen, brillen enz. afleggen. Waardevolle voorwerpen afgeven aan het loket. Vrouwen en meisjes naar de kapper, die met twee, drie knippen van zijn schaar hun haren afknipt en ze in aardappelzakken laat verdwijnen. 'Dat is bestemd voor speciale doeleinden op de onderzeeboten, voor afdichten of zo iets' zegt een dienstdoende SSUnterscharfúhrer. Daarna zet de stoet zich in beweging; vooraan een beeldschoon jong meisje. Zo lopen ze allemaal de laan af, allen naakt, mannen, vrouwen, kinderen. Ikzelf sta met commissaris Wirth boven op het perron tussen de kamers. Moeders met zuigelingen aan de borst, ze komen naar boven, aarzelen, gaan de dodenkamers in! - Bij de hoek staat een zware SS-man, die met pastorale stem de arme mensen toespreekt: 'Jullie overkomt niets. Jullie moeten alleen diep ademhalen daar in die kamers, daar zetten de longen van uit. Dat inhaleren is noodzakelijk vanwege besmettelijke ziekten'.

Zo beklimmen ze het trapje. En dan zien ze alles. Moeders met kinderen aan de borst, kleine naakte kinderen, volwassenen, mannen, vrouwen, allen naakt - ze aarzelen, maar betreden de dodenkamers, voortgeduwd door degenen die achter hen lopen of door de leren zwepen van de SS. Het merendeel zonder een woord te zeggen.

Een Jodin van omstreeks 40 jaar, met vlammende ogen, roept dat het bloed dat hier vergoten wordt, over de moordenaars moge komen. Ze krijgt vijf of zes slagen van een rijzweep in haar gezicht, van commissaris Wirth persoonlijk, dan verdwijnt ook zij in de kamer.

Vele mensen bidden. Ik bid met hen, ik druk mij in een hoek en schreeuw het uit tot mijn en hun God.

De mensen moeten gedood worden met de uitlaatgassen van de diesel. Maar de diesel funktioneert niet. Na twee uur en 49 minuten - mijn stopwatch heeft alles geregistreerd - slaat de diesel aan. Tot op dit ogenblik leven de mensen in deze vier kamers, vier maal 750 mensen in 4 maal 45 kubieke meter! Opnieuw verstrijken 25 minuten. Inderdaad, velen zijn nu dood. Dat ziet men door het raampje, waardoor het electrisch licht de kamers één tel verlicht. Na 28 minuten leven nog slechts enkelen. Eindelijk, na 32 minuten is iedereen dood!"

Gerstein probeert wat hij gezien heeft, via ambassades aan de geallieerden door te geven. "Ik trachtte eveneens verslag uit te brengen aan de pauselijke nuntius in Berlijn. Daar werd mij gevraagd of ik soldaat was. Hierop werd mij elk gesprek geweigerd en ik werd verzocht het gezantschap van Zijne Heiligheid te verlaten" (Uit De Gele Ster van G. Schoenberner, p. 134-135).

Slaan, doodknuppelen

Een van de vele folteringen was het slaan, het alsmaardoor slaan, het doodknuppelen van een gevangene.

"Je zou een handboek kunnen schrijven over het slaan. Het slaan op mensen door mensen. De gelaatstrekken van de sadist. Het geluid dat een knuppel maakt in aanraking met vlees, met bot… De arm- en schouderbewegingen van de sadist die toeslaat en blijft toeslaan, zijn huiveringwekkend. Het slaan komt via de ogen uit het binnenhoofd, haast zichtbaar uit de hersens, en verloopt via de schouder naar de arm, de meestal zeer gespierde arm, een soort levende boomstam verlengd met het dode knuppelhout.

De bewegingen zijn eerst nog persoonlijk, slag na slag te zien als afzonderlijk. Maar wat later wordt het een machine. De sadist blijkt een dolgedraaide machine geworden die niet meer kan stoppen.

De arm rijst, de schouder rijst, de schouder daalt, de arm suist neer met de verlengde arm. Omhoog, omlaag, omhoog, omlaag, vele malen" (F.B. Bakels in "Nacht und Nebel", p. 151).

Beschamend, ook voor ons

Tot zulke vreselijke dingen zijn wij, mensen, in staat. En denk niet dat u daarvan uitgezonderd bent. Wij hebben allen dezelfde natuur als de beulen van de concentratiekampen. Wanneer wij in dezelfde omstandigheden zouden zijn opgegroeid en voor dezelfde mogelijkheden zouden zijn geplaatst, waarom zouden wij dan anders hebben gereageerd?

Hoe waar blijkt dan de Heidelbergse Catechismus te zijn, wanneer die aangeeft dat de menselijke natuur sinds de zondeval totaal bedorven, corrupt, is: "geneigd tot alle kwaad"!

Nee, onze natuur is niet slechts 'gewond' zoals de R.-K. Kerk leert. Het bederf zit veel dieper. De geschiedenis is er om dat te bewijzen.

Hoop voor iedereen

Hoop er is echter in Christus voor een ieder die zijn schuld voor God belijdt en zijn vertrouwen stelt uitsluitend in Jezus Christus.

Die hoop is alleen in Christus te vinden, in Hem persoonlijk, niet in 'het' christendom.

Ook het christendom kan verworden tot een dor begrippenstelsel, waarin de levende Christus niet meer aanwezig is. Dan is het christendom een ideologie precies zoals al die andere ideologieën.

Dan komt men er toe om andere christenen uit te schakelen, enkel omdat ze enigszins anders denken over bepaalde Schriftgedeelten. Men gaat ze verketteren, uitstoten, folteren en laat hen een gruwelijke dood sterven. En dat alles in de Naam van de nederige en zachtmoedige Christus!

We zullen ons altijd moeten afvragen of ook wij niet de band met de levende Christus enigszins zijn kwijt geraakt en daardoor de slaaf zijn geworden van een 'christelijke' ideologie. Dan vechten we voor onze eigen 'ware Kerk', voor ons eigen al of niet bevindelijke systeem, voor ons eigen gelijk. Dan worden ook wij meedogenloos en zijn geneigd iedereen (geestelijk) neer te steken, die ons durft tegen te spreken..

Alleen de levende Christus met Zijn allesomvattende liefde kan ons daarvoor bewaren.

Desondanks een foto van Hitier!

Op weg naar huis gingen we eten in een dorp langs de snelweg, nl. Giesen, in een eenvoudig restaurantje. Tot onze verbazing zagen we aan de wand een foto hangen van Hitier als soldaat. Verder een grote ingelijste kleurenfoto van een soldaat, die lachend naar ons keek, terwijl hij zijn stengun liefkoosde. Een andere foto met zijn kameraden staande voor een tank en weer een andere groepsfoto voor een groot kanon. We vroegen ons af: Hoe is dit mogelijk na de gruwelen van de concentratiekampen zoals Mauthausen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen