Maatschappelijke ontwikkelingen in de toekomst (vervolg)

GEVOLGEN

Wat zullen nu de gevolgen zijn van de geschetste maatschappelijke ontwikkelingen voor het zedelijke gedrag van ons volk en voor het individu in het bijzonder?

Onze samenleving kan steeds meer worden gekarakteriseerd als een postchristelijke samenleving. Hoewel anti-christelijke aspecten zeker aanwezig zijn, gaat het mij te ver om te spreken over een anti-christelijke samenleving, zoals sommigen willen. Het feit dat we hier in vrijheid mogen samenkomen en dat de gemeenten op zondag in vrijheid mogen samenkomen om Gods Woord te horen mogen we wel opmerken.

Hoelang zal de Bijbel echter nog getolereerd worden als vrij beschikbare lektuur? Wanneer zal Gods Woord verboden lectuur worden met een beroep op vermeende discriminatie?

Door de genoemde internationalisering zal een vermenging plaatsvinden tussen culturen en godsdiensten. Godsdiensten zullen met elkaar vergeleken worden en och, zal de conclusie zijn, in elke godsdienst zitten wel waardevolle elementen. We moeten de dialoog met elkaar aangaan, van elkaar leren. Of je nu gelooft aan Jezus of aan Mohammed of aan Boeddha, dat is niet belangrijk, als je maar gelooft in iets hogers. De dood in Adam en het leven in Christus is een waarheid die niet meer verstaan wordt. De mens dood in zonden en misdaden? Kom nou! Zie eens tot welke prestaties de mens in staat is. We moeten elkaar liefhebben, dan zullen we met elkaar de wereld op een hoger plan brengen. Is het een wonder dat de New Age-beweging zoveel aanhang krijgt? De mens wordt hierin een nieuwe godsdienst voorgetoverd, waarin vele godsdiensten kunnen opgaan. Het streven naar een bovennatuurlijke eenheid, die vrede brengt, die milieuvervuiling uitbant, die man en vrouw aan elkaar gelijk doet zijn, dat is toch iets wat iedereen wel aan moet spreken. Zou het gebeuren rond het Europees kampioenschap voetballen daar niet een uiting van zijn geweest? Je huivert als je er aan denkt, hoe mensen vreemd van elkaar, elkaar huilend om de nek vallen om het feit dat een mens een bal in het doel schopt en daarbij hun gevoelens uitspreken met termen als 'zalig' en 'hemels'.

Speelt daarop ook de moderne theologie niet in bij monde van mensen als de Amerikaanse theoloog Paul Knitter die beweert dat alle religies delen van de waarheid bezitten. Wel hebben ze volgens hem een gemeenschappelijke grondslag: de bestrijding van de ellende in de wereld. Door de handen ineen te slaan en bereid te zijn van elkaar te leren, kunnen we samen de ellende in de wereld overwinnen, meent hij. Met de inbreng van alle religies en culturen zal er op die basis een wereld kerk en een wereldomvattende theologie tot stand moeten komen. Deze volstrekt op de mens gerichte theologie heeft echter niets meer te maken met de ware religie, die theocentrisch gericht is en als doel heeft de rechte kennis en dienst van God, tot Zijn verheerlijking.

Het is beangstigend te constateren hoe bepaalde ontwikkelingen - langs verschillende lijnen - op een bepaald punt samengaan; hoe moderne theologie en de New Age-beweging op hetzelfde aanlopen en hoe dat proces wordt versterkt door maatschappelijke ontwikkelingen.

Het onthutsende boek van de Amerikanen Hunt en Mahon "Christendom in verleiding. Geestelijke onderscheiding in het laatst der dagen" bijvoorbeeld beschrijft de doorwerking van de New Age-beweging in het christendom en de kerken. Steeds meer komt de gedachte naar voren, dat de mens God in zichzelf kan vinden. De idee van de zelfvergoddelijking wordt als het echte geloof gepresenteerd, soms zo ver doorgevoerd, dat de mens als een God wordt opgevat. Gebed komt in die gedachte neer op het laten werken van Gods scheppende kracht in de mens.

Ik sprak zojuist over liefhebben. We moeten lief zijn voor elkaar. Zien we in de praktijk van alledag echter niet het tegendeel? Zien we de liefde niet verkouden, zelfs tussen degenen die de Waarheid liefhebben?

Individualisering, technologische ontwikkelingen, internationalisering, zij allen leiden tot een zakelijke en kille maatschappij van: voor wat, hoort wat. Tot een utilistische moraal, gericht op het eigen ik.

Als de geschetste bevolkingsontwikkeling waarheid wordt, zullen er straks te weinig jongeren zijn om onze ouden te verzorgen. Eenzaamheid bij de ouderen. Ik heb het dan nog maar niet over de vraag of de collectieve lasten in de toekomst nog wel op te brengen zijn door naar verhouding steeds minder mensen.

Ook eenzaamheid in de gezinnen, de huishoudens. Man en vrouw of zoals daar tegenwoordig over gesproken wordt, beide partners, werken. Soms met variabele werktijden. De kinderen - voor zover nog aanwezig - zien hun ouders niet veel. Het zijn sleutelkinderen. Tradities worden overboord gegooid. En - begrijpt u me goed - niet alle tradities zijn het waard om verdedigd en behouden te worden. Toch zijn er tradities die een sterk normerende werking hebben en het gemeenschapsgevoel bevorderen. Daarom: bij het verlaten van zinvolle tradities: eenzaamheid in de onderlinge betrekkingen.

Bepaalde arbeid zal door de micro-electronica niet meer op de werkplek behoeven te gebeuren, maar thuis of elders geschieden.

De fabrieksarbeider wordt vervangen door een robot en behoeft alleen nog maar op knoppen te drukken. Eenzaamheid in de arbeid. In toenemende mate zal een kloof ontstaan tussen rijk en arm. Er zullen zich schisma's in de maatschappij openbaren die van een andere aard zullen zijn dan die tussen kapitalisten en proletariërs, maar die daar soms toch verwantschap mee hebben. We zien ze al ontstaan: De dinkies (doublé income no kids) met veel geld en veel gelegenheid om de vrije tijd door te brengen, tegenover de groeiende groep lager geschoolde werklozen met weinig inkomen en veel vrije tijd. Aan de gevolgen voor de ontwikkeling van de criminaliteit - vooral wat we noemen de kleine of veel voorkomende criminaliteit - ga ik maar voorbij.

Of wat denkt u over de tegenstelling tussen de tweeverdieners en het gezin waarin de vader kostwinner is en kinderen gezien worden als een zegen des Heeren. In het eerste geval beschikt men over een dubbel inkomen met geen of weinig kinderen, in het andere geval moet de vader het alleen verdienen en zijn er meerderen te onderhouden van één loon.

Op steeds meer punten, zo niet alle, komt een christen op gespannen voet te staan met de wereld om zich heen. Dat geldt binnen het arbeidsproces, waar de egoïstische tijdgeest dwingt tot een keiharde strijd om hogerop te komen of te overleven. Reorganisaties zijn aan de orde van de dag. De man op het werk heeft heel wat te verduren. Het geldt anderzijds ook moeder de vrouw die thuis haar goddelijke roeping op hoogstaande wijze wil vervullen. Een buurvrouw verklaart haar voor gek dat zij er niet een lekker baantje bij neemt om ook zichzelf heerlijk te ontplooien. En wat denkt u van de spanningen die de jeugd heeft te verwerken te midden van alle verleidingen en verandering van normen. En wat kan die spanning weer doorwerken in het gezin en de ouders het gevoel geven dat de opvoeding stagneert

.Zij die willen leven overeenkomstig Gods geboden zullen het moeilijk krijgen, zij zullen eenzaam worden.

(wordt vervolgd)

Als de avondschemering daalt

Als de avondschemering daalt,

't Licht der zon niet langer straalt,

Schouwt mijn oog aan 's hemels trans,

Ster van wonderbare glans.

Gij, troostend Licht in noodgetij,

Vult de schaduw diep en zwaar,

Ik zie Uw schijnsel altijd daar.

Als de avondschemering daalt,

't Uur der scheiding is bepaald,

Licht mij met Uw glans dan bij,

Op mijn pad naar d'overzij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen