Licht over Polen (3)

Maar u weet dat er één is geweest die dat ook op die manier heeft geprobeerd: de apostel Paulus. Vóór zijn bekering was hij een ijverige Farizeeër die het nauw nam met de geboden. Hij probeerde zijn gerechtigheid te verdienen door het volbrengen van de wet zoals de rabbi's dat leerden. Maar het bracht hem niet de zozeer begeerde gemeenschap met God. Hij moest erkennen dat hij gefaald had (Fil. 3). En … ook ik faalde!

De uiterlijke ceremonies van de kerk

Alle theologische studenten (ze werden clerici of geestelijken genoemd) moesten vaak lange, maar mooie liturgische vieringen meemaken in de kathedraal. Die werden geleid door de bisschop, die daarbij geassisteerd werd door vele andere geestelijken van lagere rang. Hun gewaden schitterden van zilver en goudbrokaat en waren versierd met edelstenen.

Het hoogaltaar, vol prachtige bloemen, in de glans van het flikkerende kaarslicht en de vele electrische lampen, de geur van bedwelmende wierookwolken, de langzame en precies berekende en afgemeten bewegingen van de geestelijken, het lijzige, middeleeuwse Gregoriaanse gezang, dat alles riep een mystieke sfeer op, zozeer dat dit voor menige eenvoudige ziel het voorportaal van de hemel leek.

Maar langzamerhand ontdekte ik dat al die ceremonies alleen maar een uiterlijke schoonheid uitstraalden. De Geest van God was er niet in.

Dat werd vooral duidelijk, wanneer die liturgische plechtigheden door priesters werden verricht, die er blijkbaar zelf niet in geloofden.

Ik bemerkte, dat tijdens deze heilige handelingen ook de hogere geestelijken met elkaar zaten te smoezen en grapjes maakten. Ze staken de draak met al dat solemnele. Vaak raffelden ze de gebeden af: opschieten jongens, gauw klaar zijn en weg wezen. Toen ik dat om mij liet inwerken, kreeg ik er een afschuw van. Vaak dacht ik dan aan de bittere klacht van de Heere door de mond van Zijn profeet: "Dit volk nadert Mij met zijn mond en met hun lippen eren ze Mij, doch hun hart doen ze verre van Mij" (Jes. 29:13).

Ik huiverde bij de gedachte dat ik ooit één van de hunnen zou moeten worden en ik dacht aan wat één van de grootste Poolse dichters schreef: "Zonder hart en zonder geest zie je een volk van skeletten" (A. Mickiewicz).

Mijn eerste parochie

Ongeveer twee weken daarna kreeg ik mijn eerste aanstelling als kapelaan bij een pastoor in een kleine stad in het zuid-oostelijk deel van Polen.

Mijn pastoor vond me blijkbaar te jong en te onervaren om nu al in een stad werkzaam te zijn. Hij vertrouwde mij de geestelijke zorg toe van de plattelandsbevolking van twaalf dorpjes, die bij dezelfde parochie behoorden.

Ik bemerkte dat deze arme plattelandsmensen weinig geschoold waren, maar zich wel in alle eenvoud geheel en al aan de kerk toevertrouwden. Ze namen alle middelen te baat, die de kerk hen voorhield om daarmee de zaligheid te verdienen.

Vaak had ik medelijden met hen en hun kinderen, wanneer ik zag hoe ze blindelings alles geloofden wat wij, priester, hen vertelden.

Ze zagen heel erg tegen ons op, want in hun ogen waren wij de geleerden die alles wisten. Wij hadden immers een jarenlange opleiding genoten. En vooral: ze zagen ons als tussenpersonen tussen God en henzelf. Wij waren de vertegenwoordigers van Christus op aarde.

Het was hartverscheurend te zien hoe priesters deze positie uitbuitten. Ze brachten hen allerlei middeleeuws bijgeloof bij. Ze sloegen hen murw met de angst voor de hel, wanneer ze niet wilden gehoorzamen. Ze misbruikten bovendien hun macht voor eigen stoffelijk voordeel. Handig wisten ze in te spelen op de goedgelovigheid van deze mensen, die arm waren naar ziel en naar lichaam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen