Mis en Avondmaal

In de "Oecumene-reeks". een uitgave van de Sint Willibrord Vereniging, verscheen een brochure van dr. T. Brattinga: "De werkelijke tegenwoordigheid van Christus in de Eucharistie".

Daarin betoogt hij dat de verschillen in opvatting over de wijze waarop Christus in de Eucharistie aanwezig is, "niet kerkscheurend" hoeven te zijn (p. 20).

Filosofie en geloof

Brattinga wijst erop dat de r.-k. leer van de transsubstantiatie door protestanten vaak verkeerd begrepen wordt. Ik zou eraan willen toevoegen: èn door verreweg de meeste r.-k. 'leken'.

Dat is voor de hand liggend. Want "begrip van deze leer vooronderstelt kennis van de natuurfilosofie van Aristoteles" (p. 5).

En die leer is behoorlijk diepzinnig. Ze vereist de mogelijkheid tot zeer abstrakt denken. "Aristoteles maakt een onderscheid tussen materie, substantie en accidenten" (P- 5).

Mijn vraag: zouden de apostelen ook die filosofie gekend hebben? Zijn filosofische bespiegelingen en geloofsuitspraken ooit met elkaar verenigbaar?

Ik meen van niet. Filosofie en geloof zijn totaal verschillende grootheden. Als je die toch met elkaar wilt vermengen, tast je daardoor het geloof aan. Filosofie is aards, geloof is hemels. Door geloofsuitspraken in filosofische termen te gieten beroof je het Woord van zijn goddelijke kracht.

Dit geldt evenzeer van de lutherse consubstantiatie als van de r.-k. transsubstantiatie en van allerlei scholastieke speculaties in gereformeerde, al of niet bevindelijke stelsels.

Kerkscheurend

Maar los van allerlei pogingen (o.a. in het Lima-rapport) om die verschillen in de leer over de wezenlijke tegenwoordigheid van Christus toch als niet kerkscheurend te doen voorkomen, staan daar de konsekwenties, die de R.-K. Kerk uit die leer trekt. En die zijn duidelijk wel kerkscheurend.

Rome leert nl. dat, wanneer een predikant van een protestantse kerk het Avondmaal bedient, die transsubstantiatie niet plaats heeft. Wanneer een (ex-)priester de woorden "Dit is Mijn lichaam" over het brood uitspreekt, dan komt Christus met Godheid en mensheid onder die gedaante tegenwoordig en moeten de christenen voordat brood neerknielen en het aanbidden, omdat God erin tegenwoordig is.

Maar als iemand zou neerknielen voor het brood waarover een dominee de zegen heeft uitgesproken, dan zou hij zich volgens Rome schuldig maken aan afgoderij, want dan zou hij slechts een schepsel aanbidden, nl. het brood dat ondanks de woorden van de dominee brood is gebleven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen