De eerste martelaars van de Reformatie

Merle D'Aubigné beschrijft hoe het proces plaats greep. Hij citeert daarbij uit Latijnse bronnen. Wij vertalen voor u:

Egmondanus, Hochstratten en enkele andere inquisiteurs lieten hen voor zich verschijnen.

Hochstratten stelde de vraag: "Herroept u uw bewering dat de priester niet de macht heeft de zonde te vergeven en dat die macht alleen God toekomt?". Vervolgens somde hij nog meer leerstellingen van de Reformatie op en sommeerde hen die af te zweren.

"Nee", zo antwoordden Esch en Voes, "wij verloochenen niet het Woord van God; we sterven liever voor ons geloof".

De inquisiteur: "Erken dat u door Luther misleid bent". De jonge augustijnermonniken: "Ja, maar dan op dezelfde manier zoals de apostelen door Christus Zelf zouden zijn misleid".

De inquisiteurs: "Wij verklaren u schuldig aan ketterij, waard om levend te worden verbrand. Wij leveren u over aan de wereldlijke arm".

Vier dagen later werden ze geboeid naar de beul geleid. Hochstratten en drie andere inquisiteurs vergezelden hen tot aan de brandstapel.

BIJ DE FOTO (FELICI) HIERNAAST

Deze foto wordt ook als prentbriefkaart in allerlei landen verkocht. Ik kreeg ze bv. toegezonden vanuit Oostenrijk van een r.-k. mevrouw, die in het Duits schrijft, maar blijkbaar ook Nederlands leest.

"Lieber Hochwúrdiger Herr Pater Hegger,

Enige weken geleden heb ik uw advertentie in De Volkskrant gelezen. Ik was niet in staat u eerder te schrijven. Sinds 16 februari bent u steeds in mijn gedachten. Ook ik kan niet alles begrijpen wat onze Petrus in Rome zegt, maar ik geloof dat gebed en offer veel belangrijker zijn dan alle andere dingen. Moge de Moeder Gods ons te hulpe komen, opdat wij steeds opnieuw voor de paus offeren en bidden.

Dierbare pater Hegger, gedenk mij in uw gebeden tot God en tot Zijn lieve Moeder. Ik zal het ook voor u doen." w.g. M. C. Windmeyer.

NB. Wij hebben haar wat lektuur toegezonden, maar hebben daarna niets meer van haar vernomen.

Toen ze op de plaats van de terechtstelling kwamen, keken de jonge martelaars rustig naar het hout dat voor hen in gereedheid was gebracht. Hun standvastigheid, hun vroomheid, hun jeugd (ze waren nog geen dertig) ontroerden velen, ze kregen er tranen van in de ogen, zelfs de inquisiteurs.

Nadat ze vastgebonden waren, kwamen de biechtvaders op hen af. "We vragen nog eenmaal: Wilt u terugkeren naar het ware christelijke geloof?".

De martelaars: "Wij geloven in de kerk van Christus, maar niet in uw kerk". Een half uur ging voorbij. De inquisiteurs aarzelden. Ze hoopten dat deze jonge mannen ervoor zouden terugschrikken om deze vreselijke dood die ze in de brandstapel voor zich zagen, te ondergaan.

Maar het was alsof zij alleen kalm waren temidden van die geagiteerde massa. Ze bleven psalmen zingen. Slechts af en toe onderbraken ze hun gezang en herhaalden: "Wij zijn bereid om te sterven voor de naam van Jezus Christus". "Bekeert u, bekeert u", zo schreeuwden de inquisiteurs, "anders zult u sterven in de naam van de duivel". Maar zij antwoordden: "Nee, wij zullen sterven als christenen voor de waarheid van het Evangelie".

Dan wordt de brandstapel aangestoken. Langzaam trekken de vlammen naar omhoog. Ondertussen vult een hemelse vreugde hun harten en straalt naar buiten door hun gelaat, zozeer dat één van hen zegt: "Het lijkt erop alsof ik rust op een bed van rozen".

Het plechtige uur is nu aangebroken. De dood is nu heel dichtbij gekomen. De twee jonge martelaars roepen met sterke stem: "O Domine Jesu! Fili David, miserere nostri = o Heere Jezus, Zoon van David, ontferm U over ons". Vervolgens spraken ze luid de geloofsbelijdenis uit. "Admoto igni canere coeperunt symbolum fidei = terwijl het vuur naar hen greep, begonnen ze de geloofsbelijdenis te zingen", aldus Erasmus.

Toen de vlammen hen bereikten, verbrandden die eerst de touwen waarmee ze aan de paal waren vastgebonden. Een van hen maakte van die 'vrijheid' gebruik om neer te knielen in het vuur en riep, terwijl hij de handen vouwde in gebed: "Heere Jezus, Zoon van David, ontferm u over ons". Het vuur had intussen hun lichamen omhuld.Nu hieven ze het Te Deum (= de Ambrosiaanse lofzang) aan, totdat de vlammen hun stemmen doofden en zij tot as verteerden.

Deze terechtstelling duurde vier uur. Het was 1 juli 1523 dat de eerste martelaars van de Reformatie hun leven gaven voor het Evangelie van de zaligmaking door genade en geloof in Christus alleen.

Uit "Histoire de la Reformation du seizième siècle", derde deel, p. 202-205, door J.H. Merle D'Aubigné, Parijs-Genève 1841.

ONZE OPMERKING:

Op 14 sept. van datzelfde jaar, dus 2 1/2 maand later, stierf paus Adrianus VI. Het is bijzonder triest dat de eerste martelaars van de Reformatie ter dood zijn gebracht met instemming van de enige Nederlandse paus. Waarom werd daar op geen enkele wijze melding van gemaakt, toen deze paus in mei van dit jaar het "paushuis" van Adrianus VI in Utrecht bezocht? Waarom werden onder het altaar in de Houtrusthallen wél met veel bombarie de relikwieën tentoongesteld van de martelaren van Gorkum die NIET op last van een protestantse kerkelijke overheid, maar op eigen initiatief door een troep wilde watergeuzen ter dood zijn gebracht?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen