Bevuilde Paulus zijn nest?

In de brief aan de Galaten keert Paulus zich niet tegen Joden, maar tegen christenen uit de Joden, dus tegen mensen die Christus als Messias beleden, maar die desondanks vasthielden aan de verdienstelijkheid van de goede werken.

Maar dan zegt Paulus tegenover hen: "Doch al ware het ook dat wij; of een engel uit de hemel, u een Evangelie verkondigde buiten hetgeen gij ontvangen hebt, die zij vervloekt" (1:8).

En in Fil. 3:2 tekent hij die dwaalleraars aldus: "Ziet op de honden, ziet op de kwade arbeiders, ziet op de versnijding." Hij maakt daarbij dus een woordspeling: "katatomè = versnijdenis" tegenover "peritomè (v. 3) = besnijdenis." Waarschijnlijk doelt Paulus op de rituele verminkingen, de insnijdingen en inkervingen, zoals bv. in 1 Kon. 18:28, waar staat dat de Baaispriesters "zichzelf sneden met messen en met priemen naar hun gewoonte, tot zij bloed over zich uitstortten." Hier wordt het woord "zij sneden zichzelf' in de Septuagint vertaald met "katetemnonto."

Voor de orthodoxe Joden was dit een afschuwelijke vergelijking, maar Paulus schrok er niet voor terug om die te gebruiken, omdat hij beslist wilde schokken. Paulus is er de man niet naar om zijn tijd te verspillen aan een enerzijds-anderzijds gebabbel.

Schade en drek

Maar Paulus maakt het nog bonter in de brief aan de Filippenzen. In 3:4-6 beschrijft hij alles waarin hij zich vroeger verre verheven achtte boven de heidenen en de christenen: "Besneden ten achtsten dage, uit het geslacht van Israël, van de stam van Benjamin, een Hebreeër uit de Hebreeën, naar de wet een Farizeeër, naar de ijver een verv olger der gemeente, naarde rechtvaardigheid die in de wet is, zijnde onberispelijk."

En dan gaat hij verder: "Maar hetgeen mij gewin was, dat heb ik om Christus' wil schade geacht." H i j noemt wat hij vroeger als Farizeeër bezat, niet alleen schade, maar zelfs "drek", vuilnis. En hij zegt dat dit nodig was, "opdat ik Christus moge gewinnen."

Zo ver ben ik nooit gegaan in mijn uitdrukkingen, ofschoon ik het hierin wél helemaal eens ben met Paulus. Ook ik kan als Paulus roemen in 'vlees': geboren uit een traditioneel r.-k. gezin van Limburg, kloosterling geworden en priester gewijd, uitgezonden met de vertrouwvolle opdracht om het wetenschappelijke peil van het groot-seminarie van Tietê in Brazilië omhoog te halen naar het Nederlandse peil, althans wat betreft de sector filosofie en geschiedenis van de filosofie.

Maar al die eretitels, die vroomheid, die boetedoeningen en zelfkastijdingen van het klooster, zie ik nu als een belemmering om te komen tot het opgeven van je eigen 'ik' en tot het vertrouwen in het werk van Christus alleen. Ook ik zie al die ascese als 'drek', omdat het vuile, zondige 'ik' zich daarin nestelde. Ze waren "naar de geboden en leringen der mensen, die wel hebben een (schijn)rede van wijsheid in eigenwillige (gods)dienst en nederigheid en (in) het lichaam niet te sparen, (doch) zijn niet in enige waarde, (maar) tot verzadiging van het vlees" (2:22-23).

Hadden Christus en Paulus een verkeerde methode?

In Fil. 3:17 schrijft Paulus: "Weest mede mijn navolgers." Moeten wij daaraan toevoegen: "Wij willen dat wel doen, maar maken een uitzondering voor uw benaderingsmethode. Die keuren wij beslist af. Wij sporen de mensen dan ook aan om óns na te volgen in ons ruime, twintigste-eeuwse denken."

Laten we dat dan ook openlijk zeggen. Dan zijn we tenminste eerlijk. Dan zullen we niet meer zo tegenover de Schriftcritici zwaaien met ons "geloven inde Bijbel van kaft tot kaft."

Laten we ons dan goed realiseren dat wij ons dan, wat dit punt betreft, duidelijk opstellen tegenover Paulus.

Dan veroordelen we Paulus en verwijten hem dat zijn harde, schokkende benaderingsmethode er de oorzaak van is geworden dat zo weinig Joden tot geloof in Christus zijn gekomen.

En stellen we ons dan ook niet op tegenover Christus? Christus had ook niet tegenover de Farizeeën die mét Hem allerlei ethische waarden verkondigden, zo hard moeten optreden, - dat zeggen we dan in feite. Hij had nooit zulke zware termen als "duivelskinderen, huichelaars" mogen gebruiken. En ook Johannes de Doper was helemaal mis, toen hij de Farizeeërs in het gezicht slingerde: "Jullie adderengebroed."

Persoonlijk voel ik me veiliger bij Christus en Zijn apostelen dan bij al dat mooipratende, kabbelende en kibbelende protestantisme van de twintigste eeuw in Nederland.

De liefde van Paulus

Paulus werd in zijn benaderingsmethode gedreven door de liefde. In Rom. 9:2^4 zegt hij dat hij wel verbannen zou willen worden van Christus om hen uit de duisternis te redden.

Natuurlijk weet Paulus heel goed dat de Heere zulk een offer van Paulus niet zou kunnen aanvaarden, want alleen het offer van Christus, Zijn verlating aan het kruis, was in staat ons te redden. Maar hij drukt op deze manier wél zijn grote, liefdevolle bewogenheid uit met zijn vroegere geloofsgenoten. Hij schrijft ook dat het voor hem een grote droefheid en een gedurige smart is dat de Joden Christus blijven afwijzen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen