Pausbezoek bracht scheiding der geesten

Maar ook binnen de groep die men meestal aanduidt met de 'reformatorische en evangelische christenen' (die zeggen dat ze de Bijbel geloven van kaft tot kaft), is er een verschil van mening tot uitdrukking gekomen.

Het Nederlands Dagblad

Zo heeft het Nederlands Dagblad onze pagina-grote advertentie geweigerd. De direktie gaf als redenen op: 1. De stijl van de advertentie ligt ons niet; 2. Door zulk een pagina-grote voorlichting omtrent het rooms-katholicisme treedt u in ons redaktiebeleid.

In een artikel van 25 april van het N.D. schreef dhr. A.P. Wisse echter niet onsympathiek over onze Alternatieve Pauskrant. Hij konkludeerde o.a.: "Het pausbezoek kan aanleiding geven tot nieuwe studie over het rooms-katholicisme èn over de leer van de kerk der Reformatie… Of laten we het aan ds. Hegger over Rome te bestrijden?"

(In dit verband merken we op dat het Bestuur van 1RS de mogelijkheid overweegt een conferentie te beleggen met predikanten, waar deze vragen aan de orde komen).

De Evangelische Omroep

Ook het diskussiegezelschap "Deze week" van de zaterdagavondse rubriek van de EO heeft zich enigszins negatief uitgelaten over de akties van de Stichting In de Rechte Straat. Dat gezelschap bestond uit de alom gerespekteerde heren: Ir. v.d. Graaf, E. van Middelkoop (lid kamerfraktie van het GPV) en prof. Velema, onder gespreksleiding van Ad de Boer.

Ik moet er echter meteen aan toevoegen dat niemand van hen zich onprettig heeft uitgelaten over mij persoonlijk. Eerder het tegendeel. En de heer van Middelkoop die de meeste kritiek had op mijn publikaties, heeft enkele duidelijk sympathieke opmerkingen in mijn richting gelanceerd.

Dat maakt het voor mij gemakkelijk om er ook openlijk op te reageren, want zodoende zal niemand mijn reactie interpreteren als een gevolg van persoonlijke geraaktheid en dus van een zondig 'terugslaan.'

Toch meen ik dat het nodig is in een aantal artikelen te speuren naar eventuele achtergronden van dit verschil in visie onder christenen, die elkaar overigens kunnen vinden bv. in de EO. Ik wil daarbij geen oordeel uitspreken, maardediskussie daarover stimuleren door het stellen van indringende vragen. De eerste vragen die ik wil stellen, betreffen de

BENADERINGSMETHODE

De vraag hoe wij rooms-katholieken moeten benaderen, kan beantwoord worden vanuit de psychologie en vanuit de Bijbel.

A. Vanuit de psychologie

Sommigen zijn van oordeel datje de rooms-katholieken uitsluitend positief moet benaderen, dus louter door de prediking van Christus en zonder polemiek, zonder hen te wijzen op de dwalingen van hun kerk.

Ze baseren hun mening op de algemeen erkende wijsheid: Je vangt meer vliegen met één druppel honing dan met een ton azijn.

Als regel zal dit ook wel het geval zijn. Wij hebben echter te maken met een enorm r.-k. superioriteitsgevoel ten aanzien van de protestanten.

Ongeveer een 15 jaar geleden las ik daarover een artikel van ds. E.J. Pop, de bekende exegeet, die een congres in Nijmegen had meegemaakt. Hij zei dat hij zich uitermate verbaasd had over dat meerwaardigheidsgevoel op dat r.-k. congres. Hij had er een minzame minachting bespeurd t.a.v. de Reformatie. Lang heb ik dat artikel bewaard, want ik verheugde mij erover dat eindelijk een predikant dit had ingezien.

Het protestantisme de grootste dwaasheid

En inderdaad, het protestantisme was in onze ogen wel de grootste dwaasheid, die een mens zich kon indenken. Wij vonden een dominee een bespottelijk wezen: iemand die om aan de kost te komen voor de goegemeente wat zat te goochelen met Bijbelteksten.

In die tijd gebeurde het nog dat een predikant voorde radio het oude woord "een iegelijk" in plaats van "een ieder" gebruikte. Wanneer wij dan een protestantse preek hoorden, zeiden wij: "Zeg, zet die mijnheer Een Iegelijk eens af."

Ik heb er nog steeds moeite mee om mezelf tegenover rooms-katholieken 'dominee' te noemen, omdat ik nog altijd daarin die bespottelijke ondertoon hoor meeklinken.

In onze dagen heeft dat superioriteitsgevoel van de r.-k. een behoorlijke deuk gekregen vanwege de grote spanningen, die in die kerk zijn opgetreden. Ze is niet meer die monoliet van vroeger; dat machtige leger dat meteen uniform oprukte, zodra de paus met zijn vingers klikte.

Een van de redenen waarom wij zo op het protestantisme neerzagen, was hun verschrikkelijke verdeeldheid tegenover onze imponerende eenheid van de r.-k. wereldkerk. Een andere reden was:

Als de pastoor zijn tuintje wiedt…

Het eerste Vatikaanse Concilie had uitgesproken dat een rooms-katholiek alleen protestant kon worden als straf voor een zwaar-zondig leven. Het concilie beredeneerde dat aldus: Het lid zijn van de R.-K. Kerk is een bijzondere genade. Welnu God verlaat nooit iemand, tenzij Hijzelf door die persoon verlaten wordt. Vanaf de preekstoel werd dat populair zó voorgesteld: Als de pastoor zijn tuintje wiedt, komt het onkruid bij de dominee terecht.

Daarom is het jammer dat de diskussiegroep "Deze week" zich openlijk tegenover mij opstelde. Het zal de r.-k. luisteraars bevestigd hebben in de hen aangeprate en lang overgeleverde opvatting van het onkruid van de pastoor dat bij de protestantse kerken is terecht gekomen." Ze zitten daar met die ex-priester blijkbaar ook in hun maag", zo zal de konklusie geweest zijn van de r.-k. luisteraars.

Want vooral over ex-priesters, die immers potentieel een groot gevaar voor de R.-K. Kerk kunnen betekenen, omdat zij de leer en het levensgevoel van die kerk geheel en al en van binnen uit kennen, deden de wildste verhalen de ronde alsof zij allemaal geïncarneerde duivels zouden zijn.

Dezelfde woorden hebben een andere inhoud

Een tweede psychologisch bezwaar tegen de louter-positieve benaderingsmethode is het feit dat rooms-katholiekendan maar heel moeilijk onze bedoeling zullen begrijpen. Dat komt o.a. daaruit voort dat allerlei termen zoals'genade','geloof, 'sakrament', 'aanbidding' enz. een heel andere inhoud hebben dan de protestantse christenen daaronder verstaan.

Slechts één voorbeeld: Ook een rooms-katholiek kan zeggen "sola gratia = alleen door genade." Maar hij verstaat de genade als 'iets' in de mens nl. een bovennatuurlijke kracht, die hij door de sakramenten ontvangt of, als hij die door een doodzonde verloren heeft, door het sakrament van de Biecht terugkrijgt. Maar de Reformatie verstaat onder genade iets (nog liever: Iemand) buiten ons nl. de goedgunstige houding van Gods vergevende liefde jegens zondaars op grond van Jezus Christus en wat Hij voor ons heeft gedaan.

Het wegstervende protestantisme

Samenvattend: om verschillende redenen acht ik de behandeling van het onderwerp door de diskussiegroep 'Deze week' psychologisch onjuist. Daardoor werden de rooms-katholieken versterkt in hun superioriteitsgevoel, waardoor hun ontvankelijkheid voor het Evangelie van de vrije genade verminderd werd. Alleen een rotsvaste reformatorische overtuiging, met de daaruit voortvloeiende besliste afwijzing van de r.-k. dwalingen en vooral ook van het hele r.-k. systeem, kan hen tot nadenken brengen. Maar al dat 'enerzijds-anderzijds' en die onderlinge bestrijding van de protestanten bevestigt hen alleen maar in de mening die ze hebben meegekregen: Het protestantisme is een weifelend, wegstervend groepje dat niets meer zeker weet, omdat ze het onfeilbare pausdom hebben verworpen.

B. Vanuit de Bijbel

Vooraf een principieel meningsverschil. Ik heb sterk de indruk dat sommige christenen van oordeel zijn dat we de norm voor de benaderingsmethode (het brengen van het Evangelie) NIET uit de Bijbel moeten halen.

Zij zijn van oordeel dat de tijden veranderd zijn en bovendien dat wij méér kennis hebben van wat er in de mens als individu en als collectiviteit leeft dan de Bijbelschrijvers.

Ik vraag mij af wat hun antwoord dan is tegenover degenen die beweren dat de homosexuele beleving die door Paulus als zondig werd afgewezen, voor onze tijd wél als geoorloofd mag worden beschouwd, omdat wij veel meer afweten van de psychologische remmingen en onmogelijkheden dan Paulus.

Persoonlijk ben ik overtuigd dat de Bijbel in alles onze norm is, ook wat betreft de wijze van het brengen van het Evangelie.

En als je naar de Bijbel luistert, dan lijkt het mij volkomen duidelijk dat daarin de positief-antithetische methode voortdurend wordt toegepast.

De Bijbel verkondigt positief de weg Gods tot behoud, maar giet dat voor het grootste gedeelte in de vorm van de afwijzing van de dwaling.

De grondwet voor Gods Koninkrijk, de tien geboden, komen bijna allemaal tot ons in een: "Gij zult NIET…."

En wie het Oude Testament aan één stuk door leest, zal onder de indruk komen van de herhaalde waarschuwingen, de verwijten, de aanklacht, de oordeelsaankondiging. Als ik op mijn gevoel af een ruwe schatting zou moeten doen, zou ik zeggen dat minstens 90% van de inhoud van het O.T. antithetisch is. Telkens weer krijgt Israël het te horen dat ze hun Heere en God verlaten hebben. Telkens weer klinkt de oproep tot de bekering, de terugkeer tot de God van het Verbond.

De grote Profeet

En ons grote voorbeeld, Christus Zelf? Zijn leven is een voortdurend gevecht geweest tegen de gevestigde kerkelijke machten. Leest u maar eens in het lieflijke Evangelie van Johannes Zijn twistgesprekken met de Joden. Daarin zegt Hij: "Gij zijt uit de vader de duivel" (Joh. 8:44).

En Hij klaagde de kerkelijke leiders van Zijn tijd onverschrokken aan. Lees Mat. 23 en vooral Lukas 11:37-54. Daar wordt vermeld dat Jezus een uitnodiging voor een diner met een Farizeeër had aanvaard en toen Zijn "Wee u, gij geveinsden" uitsprak.

Jezus heeft toen niet geredeneerd: "Laat Ik de Farizeeën maar een beetje sparen, want die houden tenminste nog vast aan de onfeilbaarheid van de Bijbel. Ze geloven, in tegenstelling tot de Sadduceën, in de opstanding van de doden. En ze hebben een strenge moraal. Dat ze een ander evangelie verkondigen, nl. de zaligmaking op grond van de goede werken, dat moet Ik dan maar een beetje verdoezelen."

Aldus trad Christus in het voetspoor van de profeten die Hem waren voorafgegaan en die hun profetie hadden moeten bekopen met de dood.

Jeremia

Jeremia bv. had geprofeteerd tegen de verering van de 'Koningin des hemels' (Jer. 44). Hij heeft niet geredeneerd: "Die priesters van Egypte zijn mijn medestanders. Ze zijn immers ook fel tegen abortus. Ze sporen aan tot verering van Astarte, de godin van de vruchtbaarheid, als de koningin des hemels. Ze pleiten dus voor veel kindertjes, voor grote gezinnen."

Hoe kunnen wij dan redeneren: "Laten we met de R.-K. Kerk samenwerken. Zij staat immers ook voor bepaalde ethische waarden, die ook wij aanhangen. Dat Maria dan op 12 mei door de paus werd aangeroepen als 'Koningin des hemels', daar kunnen we beter over zwijgen of hoogstens kunnen we er wat aarzelende vragen over stellen. Maar laat ons protest daartegen in geen geval te krachtig zijn, want dan verliezen we hen als medestanders voor die bepaalde ethische waarden?"

En de apostelen? En Paulus? Zie daarover het volgende artikel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen