ANALYSE EN SYNTHESE

Freud heeft op geen enkele wijze het belang van de levensovertuiging die elk mens er op een of andere manier op nahoudt, onderkend. Dat is dé grote zwakheid van zijn systeem.

Het is niet voldoende om je complexen op te sporen. J e moet ook een nieuwe levensrichting opbouwen. Als je in je onderbewustzijn duikt, word je als een drenkeling, die een reddingsplank nodig heeft om zich tóch in het bewustzijn drijvende te houden. Die reddingsplank is je levensovertuiging, de manier waarop je voortaan je leven wilt inrichten. Analyse is nodig, maar ook synthese (= een nieuwe oriëntering die je aan je zieleleven geeft).

Oplossing van het minderwaardigheidsgevoel

Mijn psychiater, dr. Schim van de Loeff, gaf mij als oplossing voor mijn minderwaardigheidscomplex en geldingsdrang het volgende gezegde van Theresia van Avila mee:

Het oordeel van anderen maakt je niet meer noch minder, alleen Gods oordeel bepaalt je waarde.

Talloze malen heb ik die oplossing, die synthese, voor mijzelf herhaald: Het oordeel van andere mensen maakt mij niet meer noch minder. En met mijn verstand probeerde ik die stelling op allerlei wijze te onderstutten.

Ik hield het mijzelf voor dat het oordeel van de andere mensen op geen enkele wijze scheppend is.

Ze kunnen van mij zeggen: „Die Herman? Dat is een vent van niks. Hij beschikt over geen enkele capaciteit. Hij is dom en kortzichtig als een ezel. Hij is lelijk als de nacht. Hij is een slappeling. Hij is bovendien erg gemeen. Enzovoort". Maar ik verander daardoor geen zier. Ik blijf wie en wat ik ben. Ze kunnen me verachten en veroordelen zoveel ze willen. Ik word er niet minder door.

Maar ook omgekeerd. Ze kunnen zeggen: „Die Herman? Geweldig! Wat een genie! En wat is die man vroom! En wat een liefde voor anderen heeft hij! Enzovoort". Ook daardoor verander ik geen zier. Ik word door die lofprijzing geen millimeter groter, geen haar beter.

De moeilijkheid echter was - dat heb ik al beschreven - om met dat in zichzelf volkomen juiste oordeel van het verstand ook door te dringen tot het onderbewustzijn. Mijn minderwaardigheidscomplex weigerde namelijk aan het verstand de toegang. Het had geen enkel vertrouwen in het verstand. Daarom moest ik voorzichtig (= zonder echt te forceren), maar toch taai volhoudend altijd weer proberen met mijn verstand in dat tegenspartelende minderwaardigheidscomplex binnen te dringen om daar in dat duister van het onderbewustzijn dit bevrijdende oordeel van het verstand uit te spreken.

Gods oordeel bepaalt je schuld

Later heb ik dat ook uitgebreid tot de schuldvraag. Toen ik eraan dacht om de R.- K. kerk te verlaten, rezen de schuldgevoelens als huizenhoge golven voor mij op: „De kerk van je jeugd verlaten? De enige, ware Moederkerk de rug toekeren? Nee, dat mag je nooit doen!".

Ook protestanten die langamerhand tot de overtuiging zijn gekomen dat ze, om welke reden dan ook, de kerk waarin zij zijn opgegroeid, moeten verlaten, hebben dergelijke ervaringen. Je verstand kan dan nog zozeer zeggen: „Inderdaad, dat moet je doen", maar je gevoel wil vaak niet mee. Telkens komt er dan toch een verwijt in je naar boven: „Dat mag je niet doen; je pleegt verraad, je deserteert". Maar dan moet je je rustig en bijna koel-zakelijk terugtrekken in je geloofsovertuiging. Dan moet je telkens weer bij jezelf herhalen: „Niet wat mensen over mij zeggen, maakt mij schuldig. Mensen kunnen nog zo vaak met hun veroordelende vinger naar mij wijzen, ik word daardoor niet anders. Gods Woord bepaalt of ik schuldig ben of niet. Ik heb Gods Woord te volgen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen