ETHISCHE INTUÏTIE

Het doel heiligt NIET de middelen. Dat is een grondpijler van de zedeleer, de ethiek.

Maar je mag zulk een beginsel niet tot het ethische absurde doorvoeren. Dat gebeurt door de pausen in een bijzonder geval, zoals door Pius XII uitdrukkelijk geponeerd is en later door Paulus VI herhaald is in zijn toespraak tot de New England Obstetrical and Gynecological Society (Oss. Rom. 4 okt. 1964).

Wanneer een vrouw die een kind verwacht, in levensgevaar verkeert, maar nog gered kan worden, wanneer het kind verwijderd wordt, dan mag dat niet gebeuren, wanneer het kind niet levensvatbaar is. Dat betekent, dat dan moeder én kind moeten sterven, terwijl anders alleen het kind zou sterven.

De pausen verdedigen deze harde leer, omdat zij menen aldus vast te houden aan het beginsel: Het doel heiligt niet de middelen. Dus mag je niet het kind verwijderen, dus in feite: doden, om het leven van de moeder te redden. Dan moeten ze maar beiden sterven.

De reformatorische christenen hebben steeds geleerd dat het zelfs de plicht is om in zulk een geval (dat zich tegenwoordig niet of nauwelijks meer voordoet) de moeder te redden, ook al sterft door die ingreep het kind.

Waarom hebben zij dat steeds zo gezien? Omdat de voorgangers in de protestantse kerken getrouwd zijn en zij dus weten van de centrale plaats van de vrouw en moeder in het gezin en zij overtuigd zijn dat je een levend mens niet zo maar mag opofferen aan een abstrakt beginsel? Misschien.

Ik denk echter dat hierbij de ethische intuïtie ook een belangrijke rol speelt. Zij zullen het vanuit de grondlijnen van de Bijbel hebben aangevoeld: Dit kan en mag niet. Zo mag je niet met je (mannelijke.celibataire) redeneringen beschikken over het leven van een vrouw.

Het is goed om ons te laten leiden door zulk een ethische intuïtie, wanneer die althans steeds gevoed is door de Bijbel.

Bovendien kunnen we dan later ontdekken, waar precies de fout zit in de redenering die ingaat tegen deze ethische intuïtie. Die fout is in dit geval gemakkelijk aan te geven. De pausen vergeten nl. dat het kind in dat geval niet slechts een afzonderlijk mens is, maar bovendien een onderdeel van het lichaam van de moeder, een onderdeel dat op dat moment het leven van de moeder zou wegnemen, wanneer het niet zou worden geamputeerd; zoals een mens ook niet zonder reden een arm of been mag laten afzetten, wanneer dat niet nodig zou zijn om zijn leven te redden; zonder die noodzaak zou het zondige zelfverminking zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen