EEN GOD ZONDER GEVOEL?

Deze idee van God als de volstrekt onbewogen Beweger van alles heeft, vooral via Thomas van Aquino, het westerse denken diepgaand beïnvloed. Thomas heeft geprobeerd het Aristotelische systeem aan te passen aan de inhoud van het christelijk geloof. Ik heb echter altijd gevonden dat dit is mislukt. Wie het systeem van Aristoteles konsekwent doordenkt, móét God als de Schepper verwerpen.

Tijdens mijn studie van de filosofie heb ik mijn bezwaren aan prof. M. voorgelegd. Hij wist er ook geen antwoord op.

Later ben ik daardoor gedurende lange tijd gaan twijfelen aan het bestaan van een God als Schepper. Ik vond het een innerlijke tegenstrijdigheid.

Gods Woord heeft mij daarover heen geholpen, toen ik kwam tot geloofsovergave aan Jezus Christus. In deze mensgeworden Zoon ontmoette ik de levende God. Ik kon mij daarom zo goed inleven in de ervaring die Pascal heeft doorgemaakt, toen hij uitriep: „Vreugde, vreugde! God van Abraham, Izaäk en Jakob en niet de God van de filosofen!"

Toen ik echter in Nederland terugkeerde en door mijn studies aan de V.U. meer van nabij kennis maakte met allerlei theologieën, ook met de theologie van de gerformeerde gezindte, was ik van de ene kant blij met hun intense poging om de Schrift te laten spreken, maar van de andere kant was ik teleurgesteld dat ik nog zoveel bindingen aan het Griekse denken moest vaststellen.

Ik trof er maar zeer weinig de eenvoudige, uitbundige jubel aan over de levende God, die in Jezus Christus mijn genadige Vader wil zijn. Alles werd in strakke logische vormen gegoten. Men probeerde de hele geloofsinhoud zoveel mogelijk te ontrafelen, te catalogiseren in stellingen en overzichtelijk te maken in een stelsel van redeneringen, die als de schakels van een lange ketting met elkaar verbonden waren.

Het was soms alsof ik voor mijn ogen de woorden van Jezus vervuld zag: „Ik dank U, Vader, Heere des hemels en der aarde, dat Gij deze dingen voor de wijzen en verstandigen verborgen hebt en ze aan de kinderkens geopenbaard hebt" (Matth. 11 : 25).

Met verbazing vroeg ik mij dan af: Heren theologen, zien jullie dan de heerljkheid Gods niet? Indien wél, hoe kun je dan zo onbewogen daarover blijven. Waarom ontsnapt er nooit aan jullie monden iets van een verrukking over zulk een heil, over zulk een-diepe en intense gemeenschap met de Vader der lichten in Jezus Christus?

Is God een God zonder gevoel? Laten we toch alstublieft ons verstand even het zwijgen op leggen, en dan bedoel ik vooral ons door de Griekse filosofen gevormde westerse denken. Laten we eenvoudig luisteren naar de Bijbel.

En dan bemerken we dat God diep, heel diep bewogen is met ons, mensen. Lees eens Ez. 16. Wat een enorme liefde spreekt daaruit! Wat een geduld heeft God toch met Zijn volk gehad. Hij had Israël opgevangen, toen het lag te trappelen in haar (Israël wordt voorgesteld als de bruid-vrouw van God) geboortebloed, toen iedereen verachtelijk aan haar voorbijging.

En lees de klacht van de Heere over de ontucht van Israël in Hosea 2. Hij roept de profeet op om Israël, zijn moeder, aan te klagen. En toch eindigt dat hoofdstuk weer in de belofte dat God Zijn overspelige vrouw, Israël, opnieuw zal werven tot bruid en dan voor eeuwig.

Maar in de Bijbel lezen we evenzeer over de toorn van deze teleurgestelde God. Er staat zelfs: „Toen berouwde het de Heere dat Hij de mens op de aarde gemaakt had en het smartte Hem aan Zijn hart" (Gen. 6 : 6).

Zeker, er staat ook: „Alle goede gave en alle volmaakte gift is van boven, van de Vader der lichten afkomende, bij Wie geen verandering is of schaduw van omkering" (Jak. 1 : 7). Maar we mogen dit woord over de onveranderlijkheid van God niet vullen met een Griekse inhoud. We moeten het Nieuwe Testament verklaren vanuit het Oude. En daar lezen we ook over een God die niet verandert, maar daar heeft dat altijd de betekenis van een God die trouw blijft aan Zijn verbond; een God op Wiens belofte je altijd rekenen kunt. Deze onveranderlijkheid van God is heel anders dan de onveranderlijkheid van de onbewogen Beweger van Aristoteles.

Wees niet geestelijker dan de Geest

We lezen: „God is een Geest (Joh. 4 : 24). Maar ook dat mogen we niet verklaren vanuit de Griekse filosofie. Wanneer God Zich in de Bijbel openbaart als Iemand die beschikt over allerlei gevoelens zoals droefheid, toorn, liefde, barmhartigheid en vreugde, dan moeten we dat niet wegredeneren vanuit het abstrakte godsbegrip dat wij ons gevormd hebben, zittend aan de voeten van de heidense Griekse filosofen, met name van Aristoteles.

Zeker, de Bijbel zegt ons ook dat God ondoorgrondelijk is. Hij moet afdalen tot het niveau van ons menselijk denken, willen wij Hem enigszins begrijpen. Daarom moeten we de gevoelens van God niet zonder meer gelijk achten aan die van ons. We zullën altijd vol eerbied moeten luisteren naar elke openbaring van God over Zichzelf. We mogen nooit vergeten dat we slechts uit de verte iets van Hem kunnen kennen. Dat is dan ook de reden, waarom Hij ons naderbij wilde komen in Zijn mens-geworden Zoon.

Maar het is aanmatigende zelfoverschatting, wanneer wij zouden menen dat alles wat er in de Bijbel staat over de gevoelens van God, in feite geschrapt zou moeten worden, omdat dit niet in overeenstemming zou zijn met het hoge geestelijke karakter van God. We moeten niet geestelijker willen zijn dan de Geest van God Zelf.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen