SCHAAM U NIET

Tegenover het brute ongeloof en bijgeloof en de heidense schaamteloosheid van onze dagen staat de onontkoombare plicht van iedere gelovige christen zich niet te schamen voor zijn geloof in de gekruisigde en verrezen Verlosser! In dit verband wil ik wijzen op Paulus' woorden in Romeinen 1 : 16: „Want ik schaam mij het evangelie van Christus niet!".

De kanttekenaren op de Statenvertaling - DE onmisbare bron bij iedere bijbelstudieverwijzen bij deze tekst naar II Tim. 1 : 8 waar Paulus schrijft: „Schaam u dus niet voor het getuigenis van Onzen Heere, of voor mij, Zijn gevangene." Maar- realist als Paulus is- wijst hij meteen op de konsekwenties die dat getuigen voor en van Christus zullen hebben, als hij vervolgt' „maar wees mede bereid voor het evangelie te lijden, in de kracht van God!".

Moge van ons in 1980 getuigd kunnen worden wat de Psalmist al eeuwen geleden schreef: „Ik verkondig de blijde mare van uw gerechtigheid in een grote gemeente. Zie mijn lippen weerhoud ik niet Heere, gij weet het!". Psalm 40 : 10. sende) praxis van de kerk kan worden, om ten slotte door de officiële kerk zelfs te worden gesanctioneerd (waarop dan - want de tijd staat nooit stil - heel het proces kan herbeginnen)".

Het verzet van de gevestigde kerkelijke orde

De gemeente van Christus is echter ook onderhevig aan de wetten van de traagheid en van de zelfhandhaving, die we ook in andere menselijke maatschappijen aantreffen. Zij bestaat immers uit (verloste) zondige mensen. Daarom is het bijna vanzelfsprekend dat de leidende klasse in de gemeente zich zal verzetten tegen dergelijke experimenten, waarbij een nieuwe vorm van gemeente-zijn wordt beproefd, die meer levens- en bloeimogelijkheden voor de gemeente bevat

„Anderzijds is het ook een sociologisch feit dat in veranderde tijden het gevaar van een ideologische fixatie van de bestaande kerkorde optreedt, vooral op grond van de inertie (= traagheid) van een gevestigd en hierom vaak op zelfbehoud bedacht systeem. Dit geldt elk systeem in de samenleving, maar wellicht op een bijzondere wijze de institutionele kerk die, zich terecht verstaande als „gemeente van God", vaak ten onrechte de neiging vertoont oude, zelfs eerbiedwaardige tradities te identificeren (= vereenzelvigen) met onveranderlijke goddelijke normen. Ook het Tweede Vatikaanse Concilie is hierin voorzichtiger geworden dan men vroeger placht te wezen".

N.B. Ideologische fixatie ontstaat dan, wanneer een op zichzelf bijbels idee haar levende bezielende kracht verliest en verstolt tot wet en aldus dienstbaar wordt gemaakt om voornamelijk de heersende struktuur te handhaven, ook als die niet meer dienstbaar blijkt te zijn. Zulk een op zichzelf bijbelse gedachte werkt dan niet meer bevrijdend en verruimend zoals ze door Christus bedoeld was, maar verengend en inklemmend

„Wil de kerk desondanks haar bestaande kerkorde handhaven, dan kan dit voortaan alleen nog gebeuren op autoritaire wijze (d.i. door blinde onderwerping te eisen aan een intussen vermenselijkt gezag, dat in wezen slechts zelfhandhaving bedoelt en niet de dienstbaarheid aan de gemeente. HJH), omdat bij vele „onderdanen" alle overtuigingskracht ontbreekt. Deze omstandigheid maakt de situatie slechts hachelijker, daar de autoritaire wijze van gezagsoefening op haar beurt tegen de haren strijkt van de grondemoties van de huidige bestaanservaringen, ook van de christenen".

Oordeel over de basisgemeenten

„Als theoloog moet ik dus zeggen; de alternatieve praxis van kritische gemeenten die zich aan Jezus als de Christus inspireren, is 1) dogmatisch en apostolisch mogelijk (ik kan hier niet over alle details oordelen); ze is een legitiem-christelijke, kerkelijke apostolische levensmogelijkheid, zelfs opgeroepen door de nood der tijden. Spreken van „ketters" of „reeds buiten de kerk staan" (op grond van deze alternatieve praxis) lijkt me, kerkelijk gezien, onzinnig. Bovendien: 2) staande de feitelijke canonieke kerkorde, is die alternatieve praxis zelfs niet eens „contra" (tegen) maar wel„praeterordinem" {= buiten de kerk-orde), dw.z. ze is niet volgens de letter van de feitelijke kerkorde (ze is „contra" deze letter), maar ze is wel volgens wat (in vroegere situaties) die kerkorde eigenlijk wilde veilig stellen. Dat zo'n situatie nooit prettig is voor de vertegenwoordigers van de vigerende (= geldende) kerkorde, is begrijpelijk".

„Vernieuwingen in de kerk beginnen meestal met illegale afwijkingen; vernieuwingen van bovenaf zijn er zelden, en bovendien soms gevaarlijk".

Ons oordeel

Ik meen dat Schillebeeckx in dat artikel zeer wijze woorden heeft gesproken, stof om over na te denken heeft aangereikt, ook voor ons, christenen van de Reformatie.

De Reformatie is begonnen als een machtige religieuze beweging en is tot stilstand gekomen, doordat die op zichzelf bijbelse gedachten te zeer gefixeerd, gestold werden.

Zou het niet goed zijn dat ook wij, nu alles zo grondig veranderd is, nu de vereenzaming zo enorm is toegenomen in onze betonnen maatschappij, gaan zoeken naar andere vormen van gemeente-beleving, waarin de gemeenschap der heiligen méér mogelijkheid krijgt; een vorm van gemeente-zijn, waarin men elkaar intenser en persoonlijker ontmoet in de éne levende Heere, het Hoofd van Zijn lichaam?

N.B. Wat in het bovenstaande cursief is gedrukt, was dat ook in het artikel van Schillebeeckx; wat achter het =teken staat, zijn verklaringen van de vreemde woorden van mijn hand.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen