De nieuwe ideologie in LATIJNS AMERIKA

Hij toont aan dat er in Latijns Amerika (= Zuid- en Midden Amerika) een nieuwe ideologie is ontstaan, die door de machthebbers aan het volk wordt opgedrongen om hen des te gemakkelijker te kunnen knechten. Dat is de ideologie van de „seguridad nacional = nationale veiligheid".

„Deze leer is ontstaan in de Verenigde Staten (en in Frankrijk ten tijde van de oorlog in Algerije), maar heeft een veel radikalere toepassing gevonden in de Latijns Amerikaanse landen".

Deze ideologie bouwt zichzelf op vanuit de negatie en de angst. Zij tracht de mensen de idee bij te brengen dat de natie en dus ook zij die daarin wonen, slechts bedreigd worden door één groot gevaar, nl. het marxisme. Wil men tegen dat gevaar optornen, zo wordt beweerd, dan moet er één sterk, centraal gezag zijn, dat direkt kan steunen op het leger. Vandaar de voorkeur voor militaire diktators. Gesuggereerd wordt dat het land eigenlijk een voortdurende staat van beleg nodig heeft om het hoofd te kunnen bieden aan het dreigende gevaar van het marxisme.

De oude Franse leuze : „La patrie est en danger= het vaderland is in gevaar" wordt hier op allerlei wijze herhaald. Alleen een sterke Vader-Staat kan dat gevaar keren. Maar dan moeten allen zich ook helemaal aan dat staatsgezag, aan die sterke leiders, toevertrouwen. Elke openlijke kritiek wordt voorgesteld als een rechtstreekse ondermijning van de veiligheid van de natie.

In dat licht moet u ook het sterke nationalistische gevoel zien in die verschillende landen. Toen ik van 1947-1949 in Brazilië woonde, bemerkte ik dat al. Brazilië werd toen al „de slapende reus" genoemd, op wiens ontwaken de hele wereld wachtte. De hartstocht voor de voetbal moet ook van daaruit begrepen worden. Dat versterkt het nationale zelfbesef, wanneer de landsclub grote successen behaalt. De militaire leiders van Argentinië waren erg blij dat zij de vooraanstaande plaats konden innemen bij de internationale en intercontinentale voetbalwedstrijden in Buenos Aires.

De militaire diktators maken handig gebruik van het feit dat het marxisme atheïstisch is in de beginselen. Ze stellen het daarom voor, dat de kerk vanzelfsprekend hen moet steunen in de strijd tegen de vermeende grote vijand, het marxisme; zo ongeveer als Hitier ons wilde doen geloven dat we een keuze moesten doen tussen het nationaal-socialisme en het kommunisme, alsof er geen derde mogelijkheid zou zijn.

Deze verandering van ideologie zou wel eens, volgens sommigen, ingrijpender kunnen zijn dan de veranderingen, die plaats grepen, toen Latijns Amerika zich losmaakte van de koloniale overheersing door Spanje.

Er zijn echter bisschoppen die, zonder de gewelddadige revolutie te prediken, zich toch verzetten tegen deze ideologie van de „nationale veiligheid" en ze ontmaskeren als een poging van een bevoorrechte minderheid om de grote massa uit te buiten. De twee belangrijkste figuren zijn Dom Helder Camara van Recife en kard. Arns van Sao Paulo. Daartegenover zijn er echter ook meerdere priesters, die oproepen tot gewapend verzet tegen de militaire diktators en er ook aan meedoen, helaas.

In augustus 1971 huldigde alleen Brazilië de ideologie van de „nationale veiligheid", thans echter bovendien Argentinië, Bolivia, Chili, Peru en Uruguay. Ook Panama en Paraguay staan onder een militaire diktator.

NASCHRIFT

Dit artikel schreef ik vóór mijn bezoek aan Brazilië, Argentinië, Chili en de Philippijnen. Vandaar nu nog onderstaande naschriften :

1. In Buenos Aires vertelde men mij over de orgie, de woeste uitbarsting van nationale trots, toen de Argentijnen de Nederlandse voetbalclub hadden verslagen en wereldkampioen waren geworden. Alles en iedereen was verdwaasd. Het openbare leven was volkomen in de war. Ieder kon doen wat hij wilde : hoe wilder hoe liever. De afgod van de sport regeerde en zweepte de bevolking op tot hysterische vreugde.

(Overigens: wij, Nederlanders, zogenaamd nuchter, kunnen onze sporthelden ook vereren als een soort heiligen of halfgoden.)

2. In het vliegtuig van Säo Paulo naar Buenos Aires las ik in de Folha de Säo Paulo een beschouwing over de rede, die de nieuwe president Figeiredo een dag te voren had gehouden bij zijn „posse", in bezitneming van zijn ambt. Daarin werd de vreugde erover uitgesproken dat Figueiredo geen enkele keer in zijn speech de magische machtsformule, „Nationale Veiligheid", had gebruikt en beloofd had zoveel mogelijk en zo spoedig mogelijk de demokratische rechten te zullen herstellen. We zullen afwachten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen