ÉÉN KERK VOOR ALLE CHRISTENEN?

Met het oog op het sombere relaas van de godsdienstvrijheid in de kerkgeschiedenis mag men de roep voor „één kerk" beslist wel met enige reserve en bezorgdheid beschouwen. Deze roep is vol dubbelzinnigheden, verlokkingen en mogelijkheden tot onverdraagzaamheid. Geen enkele christen kan bezwaar hebben tegen de eenheid waar Christus om bad voor zijn volgelingen injohannes 17. Het probleem met het begrip van „één kerk" is, dat degenen die deze eenheid nastreven, niet alleen streven naar een eenheid in liefde, maar ook naar een organische, institutionele eenheid, en soms misschien hoofdzakelijk onbewust, naar een „eenheid van imperialistische machtszucht of de eenheid van exclusiviteit".

Zoals we reeds hebben aangegeven dient „eenheid" duidelijk te worden omschreven, want er is een „goed soort" eenheid en een „slecht soort". Laten we dat even in het kort toelichten. Er is een eenheid van liefde, die gewoonlijk wordt geassocieerd met het huwelijk, het symbool van Gods verhouding met zijn volk: „En zij zullen tot één vlees zijn".

In tegenstelling hiermee is er de eenheid van monopolie. In de zakenwereld wordt eenheid niet altijd toegejuicht. Monopolies, kartels, grote industriële combinaties en conglomeraties worden beschouwd als een vorm van economisch imperialisme.

In verband met de eenheid van monopolie staat de eenheid van exclusiviteit, die is geassocieerd met sektarisme.

Dan is er ook nog de eenheid door dwang. De geschiedenis is vol van droevige en sombere voorbeelden van gedwongen eenheid door militaire, economische of culturele strijd. Verschillende onsmakelijke aspecten van imperialisme, kolonialisme, neokolonialisme of vazalstatus schieten ons gemakkelijk te binnen. In de loop der eeuwen is er aan heel wat gebieden op meedogenloze wijze eenheid van godsdienst opgedrongen.

Ten slotte noemen we nog een negatiever eenheid: de eenheid van macht. Deze wordt aanschouwelijk geïllustreerd door de slogan van Nazi-Duitsland die we in de dertiger en in het begin der veertiger jaren zo vaak gehoord hebben: „Ein Volk, ein Reich, ein Führer" („een volk, één rijk, één leider")! Dit soort van eenheid geeft eenvoudigweg de concentratie van botte macht weer. Dictatuur geeft een vorm van eenheid, maar het is de eenheid van de brute kracht.

Voorstanders van de oecumene zijn actief en idealistisch aan het werk voor de dag waarop er, naar ze hopen, één grote Verenigde Kerk zal zijn. Wat voor een eenheid zal die kerkelijke kolos karakteriseren? Zal het liefde zijn, of het monopolie zijn, exclusiviteit, strijd of macht? Wat voor bewijzen zijn er, dat de oecumenische macht immuum zal zijn voor negatieve „imperialistische" neigingen? De kerkgeschiedenis leert ons, dat het begrip van „één kerk" gepaard met superieure macht onverdraagzaamheid in de hand heeft gewerkt.

Ongelukkigerwijze leidt het „één-kerk-syndroom" tot fanatisme, en dit leidt tot dogmatisme en onverdraagzaamheid tegenover diegenen die andere overtuigingen hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen