REFORMATIE PERSOONLIJK

Als voormalig priester van de r.-k. kerk sta ik iedere keer weer verbaasd over het machtige werk van de Reformatie, dat door de Heere in de zestiende eeuw tot stand werd gebracht. Als ik de werken van Luther lees, dan verwonder ik er mij over, dat deze reformator de kern van het Evangelie zo helder heeft gezien.

Mede door mijn werk in In de Rechte Straat, de opvang van ex-priesters, ben ik steeds meer gaan zien, hoezeer wij in de r.-k. kerk, vooral als priesters en kloosterlingen, een jarenlange vorming hebben ondergaan, die diep is doorgedrongen in heel ons onderbewuste zieleleven. In moderne termen zou men zeggen dat wij een grondige hersenspoeling hebben ondergaan.

Die hersenspoeling is zo diep, dat een priester alleen maar door een wonder ervan bevrijd kan worden. Dat wonder voltrekt zich door Gods Woord en door de Heilige Geest.

Dat wonder wordt bijzonder zichtbaar in het leven van Luther. Lang heb ik gedacht dat Luther alleen maar een stootje had gegeven en dat zijn volgelingen, met name Melanchton, zijn visie verder hadden uitgewerkt en er levensvatbaarheid aan hadden gegeven. In de r.-k. kerk van toen (25 jaar geleden) groeiden wij op met een gevoel van minachting voor de figuur van Luther. Hij was voor ons een geïncarneerde duivel. Voor hen die in het protestantisme geboren waren, konden we nog wel respekt opbrengen. Die dwaalden volgens ons te goeder trouw. Maar Luther…deze afvallige priester, die trouwde met een weggelopen non…nee! Hoe groot was dan ook mijn verbazing, toen ik de werken van Luther las. Ik ontdekte bij hem een volkomen uitgewerkte visie en een enorme diepte van geestelijk leven. Dat had ik echt niet verwacht.

Het „artikel van de rechtvaardigmaking door het geloof", zoals Luther dat noemt, is de achtergrond van al zijn schrijven. Dat artikel staat echter diametraal tegenover bijna elk dogma van de r.-k. kerk. Dat artikel is als dynamiet onder dat machtige gebouw.

Misschien is de kracht van die belijdenis bij Luther alleen maar goed te begrijpen door iemand, die zelf r.-k. theoloog is geweest. Allereerst omdat Luther speelt met allerlei onderscheidingen van de r.-k. scholastiek. Hij is er vanzelfsprekend in doorkneed. Het is voor mij een plezier om al die termen, die argumenten en argumentjes, die wij ons vroeger eigen moesten maken, nog eens aan mij voorbij te zien gaan, wanneer ik zijn werken lees.

Maar het is vanzelfsprekend een nog grotere vreugde, wanneer je ziet hoe Luther heel die r.-k. gedachtengang tot in de kleinste puntjes doorlicht en als volstrekt onbijbels afwijst. Hij ontmaskert al die stellingen, die sofismen en drogredenen, met het licht van Gods Woord, bijzonder vanuit dat éne centrale gegeven: de rechtvaardigmaking door geloof alleen.

Ik geloof ook dat niemand de dodende werking van de wet zozeer aan den lijve heeft ondervonden als de kloosterling, de monnik. Daar probeerden wij het uiterste om volmaakte mensen te worden, die op grond van hun heilig leven Gode aangenaam zouden worden. We hadden een heel ascetisch systeem opgebouwd, allerlei gebedsmethoden ontwikkeld en we trachtten onze wilskracht op te voeren door allerlei oefeningen van lichaamskastijding en vernederingen, die we onszelf aandeden.

Maar des te pijnlijker ervoeren wij ons onvermogen om ons innerlijk te veranderen. Steeds meer ging ik zien, dat wij eigenlijk slechts een bundeltje driften waren, bijeengehouden door het koord van angsten, geldingsdrang en schuldgevoelens. Ik kón niet loskomen van mezelf. Ik zag steeds duidelijker achter al dat vrome streven mezelf, mijn kale, egoïstische ik.

De bijbelse verkondiging van de rechtvaardigmaking door het geloof alleen was voor mij dan ook als een oase. Ze werd de poort, waardoor ik het Koninkrijk Gods kon binnengaan, dat Koninkrijk, waarin niet de zwoegende, zich kronkelende, gefrustreerde mens in het middelpunt staat, de mens met zijn vele driften en complexen, waar hij niet uit kan opstijgen, maar waarin God de Koning is, de Koning der genade, die soeverein begint en voltooit, die uit pure barmhartigheid uitverkiest wie Hij wil.

In het klooster streefde ik naar alle deugden, ook naar de nederigheid. Maar het zelfbehagen omringt je en doordringt je — dat is onvermijdelijk —, wanneer je die deugden vanuit jezelf, zij het ook met behulp van een genade, die je als een versterking van je natuurlijke krachten erbij krijgt, probeert te verwerven.

Wanneer je echter met je hart de rechtvaardigmaking door het geloof belijdt, dan sta je arm en naakt en ellendig voor God. Dan heb je niets meer waarop je steunen kunt en verwacht je alles van een Ander. Alleen dan ben je op weg naar de ware ootmoed.

Het lijkt mij dat veel 'protestanten' in onze dagen dit zicht op de grondboodschap van de Bijbel, de rechtvaardigmaking door geloof alleen, kwijt zijn geraakt. Hoe is het anders te verklaren dat er zoveel slapheid bij hen wordt gevonden, zulk een lichtvaardige 'oecumene' ook met Rome?

Een nieuwe reformatie en een nieuw reveil zal alleen kunnen komen door een hernieuwde visie op de bijbelse verkondiging: de rechtvaardigmaking van de goddeloze door genade en geloof, door Christus alleen. Moge het de Heere behagen ons zulk een nieuwe reformatie en nieuw reveil te geven.

STEUN PEMSO

In ons vorig nummer hebt u reeds kunnen lezen, hoe wij Pedro Arana in zijn prachtige en belangrijke werk hebben gesteund. Wij zouden dat graag nog meer willen doen. In een brief van 2 aug. 1976 vraagt hij ons om de uitgave mogelijk te maken van twee folders, waarin hij handelt over revolutie en Evangelie. Hij is heel bescheiden en vraagt om een oplage van elk 4000 exemplaren. Dat zou dan ƒ 1000,— kosten. Maar indien u door het lezen van zijn artikel overtuigd bent geworden van de mogelijkheden, die hem aldus geboden worden om onder de toekomstige leiders van Latijns-Amerika het Evangelie te verkondigen, dan zult u hem zeker nog meer willen steunen. Gedenk hem en zijn arbeid ook in uw gebeden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen