DE HEILIGE PIUS V

We kunnen allemaal fouten, zelfs zeer ernstige fouten, maken en we doen dat ook. We doen dat als enkelingen, als groepen, als volkeren en ook als kerken. En nu is dit het wonder van Gods genade, dat er in Jezus Christus vergeving is voor enkelingen, voor groepen, voor volkeren en kerken, wanneer zij oprecht hun schuld belijden voor Gods aangezicht en hun toevlucht nemen tot het offer van het kruis van de eniggeboren Zoon, Jezus Christus. Zijn bloed is in staat om de zonden van allen, voor wie Hij gestorven is, volkomen weg te wissen.

Maar dan moeten we komen tot verbreking des harten, dan moeten we heel konkreet berouw hebben over die en die zonden die we begaan hebben en over heel de egoïstische levenshouding, waaruit die zonden voortkwamen.

De volgelingen van Calvijn hebben een boetemonument opgericht in Genève, waar Michel Servet, die de leer van de Drieëenheid loochende, onder verantwoordelijkheid van Calvijn ter dood is gebracht. In Nederland heeft het protestantisme zich steeds gedistancieerd van het eigenmachtige optreden van de watergeuzen onder aanvoering van De Lumey, die „de Gorkumse martelaren" hebben opgehangen, tegen de uitdrukkelijke wil in van prins Willem van Oranje.

Maar Rome heeft een paus, die medeverantwoordelijk is geweest voor allerlei misdaden, heilig verklaard. Dat is Pius V, de laatste heiligverklaarde paus vóór Pius X, die in het begin van deze eeuw heeft geleefd.

Het is deze Pius V, waarover kard. de Jong in zijn „Handboek der kerkgeschiedenis" schrijft: „Hij zond hulptroepen tegen de Hugenoten, excommuniceerde koningin Elisabeth en verklaarde haar vervallen van de troon (1570; de laatste maal dat de H. Stoel de afzetting over een vorst uitsprak). Hij streed tegen de protestanten in Italië. Deze traden niet zoals in andere landen openlijk op, doch trachtten langs geheime wegen hun ideeën te verbreiden. Zij hadden niet veel succes en werden bovendien bestreden door de inquisitie, welke onder Pius V krachtig werkte; in het aangezicht van de brandstapel zwoegen de schuldigen bijna alles af" (N.B. Hoe durft kard. de Jong zo over deze reformatorische christenen schrijven? Zou hij er niet beter aan hebben gedaan zich diep te schamen over een paus, die zich de plaatsbekleder van Christus op aarde noemt en die mensen onder bedreiging van een geweldadige dood probeerde te dwingen terug te keren tot het roomse „geloof"? Overigens waag ik het te betwijfelen of inderdaad „bijna allen" afzwoeren. In andere landen zijn duizenden reformatorische christenen trouw aan hun diepste overtuiging gebleven tot de brandstapel. H.T.H.).

„Ook op de andere Italiaanse wereld lijke staten hield Pius V scherp toezicht (Venetië, 82 processen wegens geloofszaken, Genua, Mantua, Savoye), zond er nuntii heen en eiste niet zelden de uitlevering van ketters; gewoonlijk willigde men zijn verlangen in, zij het soms na lange tegenstand" (a.w. III p. 149-150).

„Een glorietitel van Pius V is tenslotte zijn bestrijding van de Islam. Hij wist een verbond tot stand te brengen tussen Venetië en Spanje, twee konkurienten, terwijl hij ook zelf geld en schepen ter beschikking stelde en een algemeen jubilé uitschreef. (Een jubilé is een bijzondere aflaat, die men kan verkrijgen. Met het geld van die aflaten trachtte Pius V zijn vloot, wapens en munitie te financieren. H.J.H.). De christelijke vloot (213 galeien, 30.000 soldaten, 12.900 matrozen, 43.000 roeiers, 1800 kanonnen) onder don Juan van Oostenrijk, de halfbroer van Philips II, behaalde een schitterende overwinning op de Turksche bij Lepanto" (a.w. p. 152).

N.B. Don Juan van Oostenrijk was geboren uit een onwettige verhouding van Karei V met een Oostenrijks meisje. Zelf is don Juan berucht geworden om zijn vele liefdesavonturen en wanneer wij spreken over een „Don Juan"-type, dan is die naam ontleend aan deze overwinnaar in de slag van Lepanto. Ook hieruit blijkt opnieuw hoe afkeuren, waardig het is, wanneer de Gemeente van Christus meent te moeten kollekteren voor oorlogsschepen, kanonnen en geweren. Ds. Meester heeft dat terecht ook veroordeeld bij de Franse Hugenoten. Zie zijn artikel. De Gemeente van Christus beschikt slechts over één wapen, en dat is het tweesnijdende scherpe zwaard van het Woord Gods. Een ander zwaard mag de Gemeente niet hanteren.

Pius V werd onder Clemens XI (1700-1721) heilig verklaard. Wij kunnen nog enig begrip opbrengen voor die heiligverklaring in die tijd, toen godsdienstige en politieke belangen vaak nauw verweven waren. Clemens XI heeft bv. het interdikt uitgesproken over het eiland Sicilië, omdat Victor Amadeus van Savoye geen rekening wilde houden met de rechten van de paus op dat eiland. (N.B. Het interdikt is een verbod van alle godsdienstoefeningen met inbegrip van de sakramenten).

Maar — wij schreven daar reeds vaker over — het is voor ons onbegrijpelijk, dat Paulus VI in onze tijd indirekt het beleid van Pius V goedkeurde door de heiligverklaring van de veertig Engelse rooms-katholieken, die ter dood waren gebracht, nadat Pius V koningin Elisabeth vervallen had verklaard van de troon en aldus de Engelse rooms-katholieken tot revolutie aanhitste, en nadat Sixtus V geld had gestoken in de Armada, die Engeland zou moeten aanvallen en veroveren en koningin Elisabeth van de troon stoten. Dat geeft ons het sombere vooruitzicht dat de pausen waarschijnlijk nooit tot konkrete schuldbelijdenis zullen komen over de misdaden die door hun voorgangers tegenover de reformatorische christenen zijn gepleegd. Integendeel, zij praten deze misdaden goed door de bedrijvers ervan direkt of indirekt heilig te verklaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen