De geloofsbelijdenis van Paulus VI

Theologische kunstgrepen als afweermiddelen

De reaktie die ik in de r.k. pers van Nederland tot nog toe (4 juli) heb kunnen beluisteren, is deze: De paus is helemaal niet duidelijk, want hij herhaalt alleen maar wat vroeger gezegd is. Zo schrijft prof. dr. F. Haarsma in De Tijd: „Voor zeer velen, waaronder ik mijzelf moet rekenen, heeft de paus niets gezegd, alle formules over transsubstantiatie, maagdelijke geboorte enz. zijn welbekend en zeer korrekt. Wie iets van de theologische kunstgrepen kent, kan gewoon doorgaan op de weg vol onzekerheden die hij met vele anderen zoekend en tastend als de enige begaanbare weg heeft gekozen".

Inderdaad, dat kan, maar is dat eerlijk? Iedereen weet heel goed, wat de paus heeft bedoeld. Wat betekent dan nog de belijdenis die elke rooms-katholiek behoort te onderschrijven, dat de paus als geen ander geleid wordt door de bijstand van de Heilige Geest? Men mag zich toch niet met theologische kunstgrepen aan de bedoelingen van de door Gods Geest geleide Plaatsbekleder van Christus op aarde proberen te onttrekken, - wanneer men althans in dat gezag van de paus gelooft.

Het heeft mij enigszins verwonderd dat prof. dr. P. Schoonenberg in een artikel over de Nieuwe Katechismus in De Tijd schreef: „Als een algemeen concilie of de paus een bindende leeruitspraak doet, is de zaak beslist". En hij betrekt daarin ook een „spreken van de paus op niet-onfeilbare wijze". Maar het is toch wel duidelijk, dacht ik, dat de paus steeds de lichamelijke maagdelijke geboorte van Christus heeft geleerd, die door prof. Schoonenberg wordt ontkend, - althans is dat duidelijk uit deze nieuwe geloofsbelijdenis van Paulus VI.

Wat ons als protestanten vooral interesseert, is hoe de paus over ons denkt. Welnu, daarin is hij, zoals ook reeds in zijn vroegere uitspraken, duidelijk genoeg en we hebben heus geen behoefte aan theologische kunstgrepen om daar onderuit te komen. De paus herhaalt zijn aanspraken op onfeilbaar leergezag; hij noemt de r.k. kerk de enige Kerk van Christus, waarbij allen zich moeten aansluiten. Letterlijk zegt hij dan verder: „Wij erkennen dat er ook buiten het organisme van de Kerk van Christus meerdere elementen van heiliging en waarheid gevonden worden, die, daar zij immers gaven zijn die tot de Kerk behoren, naar de katholieke eenheid heenstuwen, en wij geloven in de werkzaamheid van de Heilige Geest die in alle discipelen van Christus het verlangen naar deze eenheid opwekt; en daarom hopen wij dat de christenen, die nog niet genieten van de volle gemeenschap van de ene Kerk, tenslotte zullen verenigd worden in één kudde onder één Herder".

Verschil van teksten

Tot slot: ook in dit dokument van de paus moesten we een niet gering verschil vaststellen tussen de latijnse tekst en de weergave in de moderne talen. Zo ontbreekt bv. in de latijnise tekst deze zinsnede dat Maria „op meer sublieme wijze verlost werd (-) met het oog op haar unieke en genadevolle uitverkiezing". Waarom toch altijd dat verschil? Is het Italiaanse slordigheid? Dat lijkt mij niet waarschijnlijk, want zodra het om de leer gaat, nemen ze in het vatikaan. alles nauwkeurig onder het vergrootglas. Denkt u maar aan de kwestie met de Nieuwe Katechismus. Maar wat is het dan?

BIJ DE ENORME GIFTENLIJST

We hebben gezocht naar een oplossing voor de grote plaatsruimte die de giftenverantwoordingen innemen. Er zijn wel eens suggesties gekomen van enkele lezers. Ze schreven: Wij vertrouwen u wel. Laat die verantwoording toch weg. Het neemt zoveel plaats in. Hoe goed ook bedoeld, was deze raad toch niet juist. In de eerste plaats omdat ons accountantsbureau dat verlangt en het bestuur van onze stichting is het daarmede geheel eens. Want ook in geestelijke dingen moet alles met orde geschieden en zakelijk verantwoord zijn. Op dit gebied moet zelfs de schijn van mogelijk kwaad vermeden worden. En vervolgens: in die dorre cijfers zit toch ook altijd iets moois. Ze zijn als zovele twinkelende sterretjes die 's nachts aan het firmament de heerlijkheid van de Schepper bezingen. Zo bezingen die cijfers de macht van Gods genade, die ons, van nature zo zelfzuchtige mensen, ertoe brengt om offerend aan anderen te denken, en wel door de liefde die de Heilige Geest in onze harten heeft uitgestort.

We menen dat we nu een goede oplossing gevonden hebben. We laten namelijk een cliché maken van de getypte vellen. Dat betekent heel wat besparing van tijd, en dus van geld. Maar vooral ook, heel wat besparing van ruimte. Want wat nu slechts vijf bladzijden beslaat zou anders zich uitstrekken over meer dan tien bladzijden. Besparing van ruimte en dus van geld.

Er is slechts één „maar" aan verbonden. De letter is nu erg klein geworden. We hebben het zoeken naar uw eigen gift echter vergemakkelijkt doordat we onder elk nieuw cijfer een streep hebben gezet. U kijkt dus eerst naar het bedrag dat u gegeven hebt en zoekt daarna in de letters die daarop volgen uw eigen initialen. Dat betekent enige moeite, dat is waar, maar we zijn er van overtuigd, dat u die moeite ervoor over hebt, want het bespaart aldus honderden guldens, die zodoende weer ten goede komen aan onze arbeid.

Tot slot is het ons een behoefte om u hartelijk dank te zeggen, ook al weten we heel goed dat die giften niet voor ons bestemd zijn en niet gegeven zijn om wille van ons, maar om wille van Gods Koninkrijk. Er spreekt -toch ook heel wat sympathie uit, en dat bemoedigt ons. Laten wij zo samen optrekken, één in gebed, één in offerbereidheid, één in getuigenis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen