Verouderde r.k. dodenliturgie

„Hierbij neem ik de vrijheid u toe te zenden het programma van een „oecumenische bijeenkomst" te Baarn op 4 mei j.l.

Deze avond had tot doel de gevallenen tijdens de tweede wereldoorlog te gedenken. R. katholieken, protestanten en buitenkerkelijken waren hier vertegenwoordigd. Mijn vraag is nu: Kan een protestant zonder enig principieel bezwaar een soortgelijke bijeenkomst bijwonen? Mijn vrouw en ik (wij zijn gereformeerd) waren wel aanwezig. Onze teleurstelling en verontwaardiging waren evenwel groot, toen we de tekst van het Requiem lazen, dat gezongen werd. Naar onze mening is het predicaat „oecumenisch" hier volkomen misplaatst. Maar misschien zien wij het verkeerd. Zoudt u zo vriendelijk willen zijn uw mening hierover ons eens kenbaar te maken?

Het „Program van de Oecumenische Bijeenkomst in de Sint-Nicolaaskerk te Baarn" op 4 mei 1965, dat ons werd toegezonden, bevat behalve toespraken van de burgemeester mr. F.J. van Beeck Calkoen, van ds H.C. Valeton en van pastoor I.P.J. Kaarsgaren, de uitvoering van de Requiem, waarvan het program een vertaling geeft, waaruit wij het volgende nemen:

„Heer, geef hun de eeuwige rust en het eeuwige licht verlichte hen."

„Heer, Jezus Christus, Koning der glorie, wil de zielen van alle overledenen vrijwaren voor de macht van de hel en voor de poel van ellende: behoed haar tegen de muil van de leeuw; Laat de afgrond haar niet verzwelgen, zodat zij in de duisternis zouden neerzinken

„Offers en dankgebeden, Heer, dragen wij U op: wil ze aanvaarden tot heil van de zielen, die wij heden gedenken: Heer, doe haar van de dood overgaan naar het leven"

Ik wil nu eerst het oordeel van een r. katholiek over de tekst van deze requiem weergeven, n.l. van Jan Verheyen in „De Bazuin" van 8 mei 1965:

„Doordrenkt van angst

Onze Dodenliturgie, met name de Requiem-Mis en de daaropvolgende absoute zitten nog voor een groot deel gebonden aan die oude en on-evangelische, laat antieke-vroeg middeleeuwse voorstellingswijze. De grondtoon is deze: een angstig smeken om erbdrming, om bevrijding van de ziel die op haar reis naar de hemel of naar het oordeel helse tormenten moet doorstaan, belaagd wordt door demonen en een bidden om de Rechter goedgunstig te stemmen."

„Maar dan komt Thomas van Celano met zijn „Dies irae, dies illa..." de zwarte dag van toorn en gramschap zoals David getuigt (waar eigenlijk?) en de heidense Sybille die rustig op één lijn wordt gezet. „Treurdicht" luidt het opschrift in een oud pericopenboek zeer juist. Deze sequentia is doordrenkt van angst, rouw en ellende, zij vraagt pas aan het einde om rust voor de dode, maar de levende beeft bij de gedachte aan het schrikwekkende oordeel".

„Zou het niet beter zijn om onze aandacht te concentreren op het kruiswoord van de Heer tot de medestervende moordenaar die zich bekeert, en op de afscheidsrede van Jezus waar Hij spreekt van de vele woningen die Hij voor de Zijnen in orde gaat makenf Hebben wij dan daarin niet de genadige verzekering dat God zijn kind, zijn adoptief kind dat (zien wij slechts om ons heen) zo dikwijls een bittere lijdensweg moet afleggen eer het dit leven kan verlaten, en dat in Christus sterft, terstond in Huis haalt?"

Hoe meer wij de eschatologie gaan zien in het licht van het Evangelie, hoe sneller de antieke paganistische slibsels verdwijnen zullen maar ook hoe sterker een vernieuwing van de Eredienst voor de Ontslapenen zich zal doen gevoelen."

Diep-treurig

Terwijl een r.k. blad de tekst van deze Requiem afwijst, omdat de inhoud zo onevangelisch is, laten protestanten zich een dergelijke tekst voorschotelen een „oecumenische" bijeenkomst, waarbij de gevallenen van de oorlog herdacht. Hoe hebben de dominees een dergelijke liturgie kunnen op worden accepteren? Wij verblijden er ons zeer over, dat vanuit het r.k. kamp een protest is gekomen tegen een dergelijke, van angst doordrenkte Dodenliturgie, maar betreuren het zeer, dat de protest-antse medewerkers van die bijeenkomst dit alles maar geslikt hebben. De buitenkerkelijken, die op die avond aanwezig waren, zullen naar huis gegaan zijn met de gedachte, dat het (r. katholieke en protestanste) christendom niets anders is dan een vorm van angstaanjagerij. Met verontwaardiging wijzen wij een dergelijke vorm van „oecumene" af. Dit is ontrouw aan het Evangelie als de Blijde Boodschap van Gods genade in Jezus Christus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen