REFORMATORISCHE geluiden bij Rome

……reeds in de vorige eeuw

Te allen tijde zijn er binnen de r.k. kerk non-conformistische stromingen geweest, d.w.z. steeds waren er mensen die zich niet bij de bestaande toestanden konden neerleggen en tegen de algemene stroom oproeiden. Dergelijke mensen hebben dan ook een zwaar leven gehad.

Een van deze mensen was Franz Xaverius Kraus, die leefde van 1840—1901. In Te Elfder Ure van juni 1964 publiceert pastoor J . Brouwers enkele citaten uit zijn dagboek, dat in 1957 te Keulen (bij uitgeverij J. P. Bachem) is verschenen. Klaus had n.l. bepaald, dat dit dagboek pas 50 jaar na zijn dood zou mogen verschijnen.

Wij willen hier enkele gedeelten uit dit dagboek overnemen.

Over de Curie in Rome

„Zonder de volledige ondergang van wat men de Curia Romana noemt, met heel de annex ervan, zal de Kerk geen frisse levensadem meer scheppen".

„Nog al mooi is het verhaal, hoe staatssecretaris Kardinaal Antonelli er steeds naar streefde, in de diplomatieke dienst zoveel mogelijk onbekwame mensen aan te stellen…. Knappe lieden zouden hun eigen talent willeni doen gelden; dientengevolge zou de eenheid van richtlijnen verloren gaan".

Het lot van alle pioniers

Pastoor Brouwers schrijft: „Kraus onderging het lot van alle pioniers: verdachtmaking en vervolging. Droefgeestig herinnerde hij aan het woord van Macchiavelli: Doe nooit iets goeds, en ge zult nooit een vijand hebben".

Bisschop Eberhard veroordeelde hem o.a. omdat Kraus beweerd had dat geen enkel ontwikkeld mens de echtheid der correspondentie tussen Paulus en Seneca kon aanvaarden, hetgeen thans een erkend feit is, en dat b.v. de H. Wendelinus, patroon der herders, een legendarisch persoon was. Zijn Kerkgeschiedenis mocht eerst na herhaalde revisies verschijnen". Naar aanleiding daarvan schrijft Kraus in zijn dagboek:

„Mijn hoofdmisdrijf is, dat ik het doden van andersdenkenden als onchristelijk en ongeoorloofd beschouw; dat ik omgang heb gehad met personen als Montalembert, Lacordaire, Dupanloup, Cochin enz."

Over het pausdom

„Hoe meer ik over deze dingen nadenk, des te klaarder wordt het mij, dat., zoals kardinaal Egidio van Viterbo het in 1523 tegen paus Adriaan VI uitsprak, alle euvelen hun oorzaak vinden in het feit dat men de Paus tot absolute Heer der Kerk heeft gemaakt".

„Een aanzienlijk katholiek theoloog uit Engeland verzocht zijn vrienden op zijn sterfbed te bidden, dat geen Paus lang zou regeren: want geen mens was in staat zonder geestelijke schade dit soort van vergoddelijking uit te houden".

Reformatie slechts vanuit de christelijke volksziel

„Interessant was een gesprek met kanunnik Tancredi, die mijn opvatting over de staat waarin het christenvolk verkeert, wezenlijk deelt en het betreurt, dat de officiële Kerk, de clerus, voor de zielen nog een hinderpaal extra is op de weg naar God; sterk beklemtoonde hij, dat alle grote reformatorische gedachten in de Kerk voortkwamen uit de diepte der christelijke volksziel en geenszins uit de officiële Kerk".

Wij zijn het hierin volledig met Kraus eens. Een nieuwe opbloei van de reformatie zal slechts van onder op kunnen komen, maar moet door de ambtsdragers in de kerk worden opgevangen en geleid. Wij moeten bidden voor zulk een opwekking van onder op, maar ook bidden, dat de officiële kerk luistert naar het waaien van Gods Geest en de Geest Gods niet tracht uit te doven door een protestants curialisme.

Toch bleef hij rooms-katholiek

Veel ernstiger is mijn innerlijke crisis. Kan ik niet meer katholiek zijn, zonder me aan de gehele, aan het ultramontanisme identieke, politieke en anti-wetenschappelijke leiding van het Vatikaan totaal te onderwerpen, wat dan? Ik heb vaak aan de voet van het altaar deze zaak overwogen: Ik kan me, voor geen enkele prijs, van de katholieke beginselen losmaken en de rug toekeren aan een Kerk, die mijn Alles was. En tóch mag ik me aan geen onwaarheid schuldig maken en het politieke katholicisme in zijn noodlottige ontwikkeling door toegeeflijkheid steunen".

Het is zeer jammer dat Kraus geen inzicht had in het wezen van het protestantisme, want hij schrijft:

„Met bittere smart zie ik Döllinger en Schulte steeds verder de weg inslaan naar het protestantse subjectivisme….". Hierin heeft deze overigens zo zelfstandige denker zidh niet kunnen onttrekken aan de indoctrinatie van zijn kerk en aan de onjuiste voorlichting omtrent de reformatie (althans van die tijd), waarin het wordt voorgesteld, alsof de protestant zijn levensbeschouwing enkel grondt op subjektieve opinies en gevoelens en niet op een objektieve norm buiten hem, n.l. de Bijbel.

Vlak voor zijn dood…..

„Het is Kerstavond. Eenzaam, arm en ziek zit ik aan mijn schrijftafel…. Een geknakt, uitgeput lichaam; en de ziel vól van al de bitterheden die de levensstrijd met zich brengt, en vervuld van het grote oeverloze wee, dat ons mensen van kritische geest innerlijk verscheurt…. Het „alles is ijdelheid" treedt me overal tegemoet. Zó treedt ik voor de kribbe van het Kind, dat voor ons is mens geworden…. het grootste en wonderbaarste geheim der historie".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen