ZELFMOORD

In een kapperssalon in Wenen..

Mijn vrouw zat in een kappersal on in Wenen. Uit de vele illustraties had zij het Duitse tijdschrift „Revue" van 10 februari 1963 ter hand genomen. Daar stond het dan met grote letters: „Der Teufel kam nach Rom" (Satan kwam Rome) en als ondertitel: „Toneelspelers weten niet wat ze doen." Hun stuk heet „Christo '63". In de hoofdrollen: Christus als dronkaard, Magdalena als hoer. Zij speelden het voor de poorten van het Vatikaan."

Machteloze woede………tegen wie ?

Ik kon het bijna met geloven toen ik het las. Aan de onverschilligheid tegenover het christendom zijn wij reeds gewoon geworden, zo gewoon, dat wij er bijna bij inslapen. „Iedereen heeft nu eenmaal zijn persoonlijke mening en deze mening moeten wij respekteren." Dat is zo ongeveer de redenering van velen, die zich christenmens noemen. Maar een dergelijk artikel in een sensatieblad is een onverteerbare kaas in je maag. Wat is in deze jongelui gevaren, dat zij het lijden van Jezus Christus tot een lage, gemene, vuile parodie gebruiken en op deze wijze aan hun eigen woede en onbehagen tegenover het kruis van Christus lucht geven? Hebben zij misschien nooit van Christus gehoord? Ik bedoel, van deze Christus, die de zonden vergeeft, die de waarborg is voor ons allen bij de hemelse Vader? Ging hun woede uit tegen Christus of tegen degenen die een vals beeld van Christus hebben geschilderd? Tegen degenen die met hun uitwegloze moraal een proces lieten ontwikkelen, waarvan het eindpunt een onzinnige aanval was op alles wat goed, edel, schoon en mensenwaardig is? Ik bedoel dit proces, dat zoveel katholieken reeds hebben meegemaakt: eerst hoort men van veel geboden en verboden. Dan wil men wel graag deze fijne mens worden, die deze geboden onderhoudt, deze gentleman in de menselijke samenleving. Men kan het echter niet en dan krijgt men met de angst te doen. Met de angst voor god, voor de straffende God, die ons in deze wereld heeft geplaatst. Zo probeert men uit dit straatje zonder einde weg te komen door zijn geweten in te sussen. Men doet zoals de struisvogel en vindt dat men toch een heel fijne, propere en zuiver witte vest aanheeft. Plotseling komt echter weer de werkelijkheid opduiken. Dat is het verschrikkelijke ogenblik: deze werkelijkheid zonde, der misdaad tegenover God. Wanneer je op dit uur een Christus hebt, die Zijn reddende hand naar je toesteekt, dan schijnt het licht in de nacht van je ziel. Dan kan je zonder bezwaar je kop weer uit het zand trekken en zie je de lange, wijde straat naar de eindverlossing. Maar hier heeft het blijkbaar niet meer gefunctioneerd bij deze jongelui. Zij zagen wel hun zonde (in hun taal noemt men het misschien „drift"), zij konden met J. P. Sartre van de mens als der van een „passion inutile" spreken, maar verder kwamen ze niet. En dan kwam dit verschrikkelijke uur der machteloze woede. Zie je, deze machteloze woede ten opzichte van het werkelijke leven, van het uitwegloze leven der zonde, dat is nu „Christo '63", het toneelspel van Carmelo Bene, dat in het „Teatro Laboratorio" in Rome werd opgevoerd.

Eventjes poseren voor de pers……..

Wil je verdere bizonderheden over dit lumineuze spel der haat en der walging? De toneelspelers zijn iedere avond bedronken. Het publiek eveneens. Jongelui tussen zeventien en vijfentwintig. De garage waarin het Teatro Laboratorio is ondergebracht dreunt van het voetapplaudissement der kijkers.

Het stuk zelf? De Heiland is een bedronken havenarbeider, in werkelijkheid Alberto Greco, een bedronken schilder uit de abstrakte richting. Hij stamelt alleen maar onverstaanbare woorden. Dat wil niet zeggen, dat Christus niet werd begrepen. Neen, dat betekent, dat degenen die zo onverstaanbaar praten, heiligen zijn. Hij wordt gekruisigd. Het sexi-persoontje is Magdalena. Zij loopt halfnaakt rond op de planken. Naarmate de stemming beter wordt, vermindert ook de omvang van deze reeds zo spaarzame kleding. De apostelen zijn naar hun meester gesneden. Ook hun kleding dateert van voor de zondeval. Het avondmaal wordt gevierd. . . . met spaghetti en chiantiwijn. De kruisiging bestaat in een soort orgie tussen de Heiland en Maria Magdalena. Dan wordt het duister in de zaal. Het publiek „speelt mee". Wanneer het weer licht wordt, liggen alle theaterschermen door elkaar. Eindresultaat van het kruisoffer! Op een plank staat het woord „wonder". Christus poseert voor de publicity-fotografen.

God en mijn naaste haten

Ik geloof, dat deze paar details voldoende een beeld geven van de feiten. De Italiaanse politie heeft het zaakje laten sluiten. Begrijpelijk! Wij wilden geen sensatie berichten. Wij wilden alleen maar even illustreren wat in de Heidelbergse Catechismus, Vr. 5 staat: „Want ik ben van nature geneigd, God en mijn naaste te haten." Deze haat is een realiteit in een wereld 1963. Wij zijn bedorven, tenzij dat wij door de Geest Gods wedergeboren worden (vr. 8).

Aan de rand der vertwijfeling

Misschien zouden wij ertoe geneigd zijn het zaakje met de eenvoudige bemerking van ons af te schudden, dat het toch maar enkele excentrieke jongelui zijn, die hier op een verkeerd pad zijn geraakt. Een soort morele beoordeling dus, waaraan men verder niet veel aandacht hoeft te besteden. Zeer juist echter schrijft de commentator in het tijdschrift „Revue": „ Het gaat hier om een jeugd, die aan niets meer gelooft. Zeker, het is maar een deel van deze jeugd…. maar het gaat om deze jeugd. Zij is er op uit een ander deel van deze jeugd te bederven. En dat onder onze zwakke en zwakzinnige assistentie. Haar gaat het er niet alleen om, ongelovig te zijn — zij wil dat niemand iets geloèft. Zij hoont de Mensenzoon alleen maar, omdat zij alle mensenzonen verhonen wil. Zij wil zelfmoord begaan. En ons meenemen."

Dat zijn harde woorden! En weer moeten wij denken aan het woord: „Ik ben van nature geneigd, God en mijn naaste te haten." Zo staat het met ons. Wie in deze situatie niet Christus leert kennen, Christus, die niet op de eerste plaats een moreel zuivere levenswandel vraagt, maar wel een volledige gelovige overgave aan Hem, leeft in deze „zelfmoord" . . . . al speelt hij dan niet Christo '63 in het Teatro Laboratorio voor de poorten van het Vatikaan. Onze zuivere morele levenswandel is alleen maar dan mogelijk, wanneer zij uit de genade, uit Christus' genade alleen tot stand komt.

Dat hebben deze jongelui nooit geleerd. Daarom vertwij felen zij aan zichzelf, moeten zij vertwij felen. Van de vertwij feling aan zichzelf tot het stuk Christo '63 van Carmelo Bene is het maar een korte stap. Of verkiest men misschien het zoetsappige leventje van een wegvegeterend burgertje zonder ruggegraat? Misschien is er niet zoveel verschil. Het ene maakt lawaai, het andere noemt men „deftig" (in Vlaanderen — in Nederland zegt men „braaf").

De wet van de Geest

Is dat niet een wat duister artikel? Kan je niet veel beter over dergelijke feiten zwij gen? Brengt dit bericht aarde aan de dijk? Wie echter zelf uit de strijd van deze krachtpatserij komt, wie zelf getwijfeld heeft aan zijn eigen kracht, nadat hij het geprobeerd heeft met alle middelen, wie zelf de afgrond van de nacht heeft doorleeft, waarin alle zekerheden verdwijnen en waarin deze haat tegen alles wat goed, schoon, edel is, opkomt, die moet spreken. Wie Christus vond komende uit deze nacht, kan ook zonder enige persoonlijke veroordeling deze jongelui verstaan.

Want hij weet van zijn eigen zwakte. Hij kan alleen maar ertoe worden gedreven het hoogmoedige systeem der wilstraining en zelfkastij ding, der morele veroordeling en der krachtpatserij te bestrijden. „Zo is er dan nu geen veroordeling voor hen, die in Christus Jezus zijn. Want de wet van de Geest des levens heeft U in Christus Jezus vrijgemaakt van de wet der zonde en des doods." ( Rom. 8, 1 - 2 )

Revolte én zelfmoord !

Een kerk der macht, een kerk der morele wilstraining, een kerk der rechtvaardiging uit eigen verdienst moet tot dergelijke excessen voeren. Deze jongelui hebben aan de lijve het faillissement van deze godsdienst ondervonden. Zij stonden niet op een zijspoor van het religieuze leven. Neen, zij gingen door de deur der ontgoocheling. Ontgoocheling, verwonde hoogmoed omwille van hun machteloosheid. Er bleef maar één kans: revolte. Het Teatro Laboratorio maakte lawaai. De meesten der ontgoochelden maken er geen. Maar bij allen, die de Christus der genade niet vonden, kan men voelen, dat zij van nature geneigd zijn, God en hun naaste te haten. Daarom deze oorlogsverklaring aan Christus en Zijn kerk. Neen, zij weten niet, wat zij doen. Waar echter de redding in een eenvoudig buigen van het hoofd, in de overgave van zichzelf, in het geloof aan Christus ligt, is dit stuk een zelfmoord aan de rand der vertwij feling.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen